Księga Jeremiasza

Rozdziały i ich streszczenia

Rozwiń rozdział, żeby przeczytać, o czym jest. Streszczenia pisane kursywą pochodzą z wydania z 1923 roku.

1. 1Rozdział 1Pan powołuje Jeremiasza, syna Helkiasza, kapłana z Anatot, i mówi mu, że znał go i poświęcił, jeszcze zanim ukształtował go w łonie matki. Prorok wymawia się młodym wiekiem, więc Pan wyciąga rękę, dotyka jego ust i wkłada w nie swoje słowa. Potem pokazuje mu dwa obrazy: laskę czującą i podpalony garniec zwrócony ku północy, znak nieszczęścia, które spadnie na Jerozolimę i miasta judzkie.3 min

   Pan powołuje Jeremiasza, syna Helkiasza, kapłana z Anatot, i mówi mu, że znał go i poświęcił, jeszcze zanim ukształtował go w łonie matki. Prorok wymawia się młodym wiekiem, więc Pan wyciąga rękę, dotyka jego ust i wkłada w nie swoje słowa. Potem pokazuje mu dwa obrazy: laskę czującą i podpalony garniec zwrócony ku północy, znak nieszczęścia, które spadnie na Jerozolimę i miasta judzkie.

   „Zanim cię ukształtowałem w łonie, znałem cię; i zanim wyszedłeś z łona, poświęciłem cię i dałem cię jako proroka dla narodów.”

   • powołanie proroka
   • widzenie garnca
   • zagłada z północy

   Pan Bóg Jeremiasza jeszcze w żywocie matczynym poświęcił, a posłał go Pan za czasu króla Jozyasza, aby prorokował: wymawia się dzieciństwem, ale mu Pan dodał mocy, i widział pręt i garnek zapalony, przez co prorokuje skażenie miasta Jeruzalem.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

2. 2Rozdział 2Pan wspomina młodość Jerozolimy, gdy chodziła za Panem przez pustynię, a potem wylicza zdrady: kapłani przestali pytać o Pana, prorocy prorokowali przez Baala, lud zamienił swoją chwałę na bałwana. Zarzut zamyka się w dwóch niegodziwościach, czyli w porzuceniu żywego źródła i wykopaniu cystern, które wody nie utrzymają. Obrazy prędkiej wielbłądzicy i dzikiej oślicy pokazują pogoń za obcymi bogami, a oparcie w Egipcie i u Asyryjczyków zapowiada sam wstyd.6 min

   Pan wspomina młodość Jerozolimy, gdy chodziła za Panem przez pustynię, a potem wylicza zdrady: kapłani przestali pytać o Pana, prorocy prorokowali przez Baala, lud zamienił swoją chwałę na bałwana. Zarzut zamyka się w dwóch niegodziwościach, czyli w porzuceniu żywego źródła i wykopaniu cystern, które wody nie utrzymają. Obrazy prędkiej wielbłądzicy i dzikiej oślicy pokazują pogoń za obcymi bogami, a oparcie w Egipcie i u Asyryjczyków zapowiada sam wstyd.

   „Bo lud mój dopuścił się dwóch niegodziwości: opuścił Mnie, źródło żywej wody, i wykopał sobie cysterny, cysterny popękane, które wody utrzymać nie mogą.”

   • porzucenie Pana
   • popękane cysterny
   • bałwochwalstwo

   Srodze karze słowy lud, a najwięcéj kapłany i pasterze, że wżdy oni nic nie bacząc na dobrodziejstwa Pańskie hojne, od żywéj studnice udali się do bałwanów, od których żadnéj pomocy mieć nie mogli: a będąc w wszetecznych złościach, czynili się świętymi, przeto tedy im prorokuje spustoszenie.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

3. 3Rozdział 3Mąż, który raz porzucił żonę, nie wraca do niej, a jednak Pan wzywa Jerozolimę, żeby po wielu kochankach wróciła. Izrael, nazwany odstępczynią, dostał list rozwodny, a jego siostra Juda patrzyła na to i cudzołożyła tak samo, nie wracając całym sercem. Zapowiedź odmiany mówi o pasterzach według serca Pana, o narodach gromadzących się w Jerozolimie i o powrocie domu Judy razem z domem Izraela z ziemi północnej.5 min

   Mąż, który raz porzucił żonę, nie wraca do niej, a jednak Pan wzywa Jerozolimę, żeby po wielu kochankach wróciła. Izrael, nazwany odstępczynią, dostał list rozwodny, a jego siostra Juda patrzyła na to i cudzołożyła tak samo, nie wracając całym sercem. Zapowiedź odmiany mówi o pasterzach według serca Pana, o narodach gromadzących się w Jerozolimie i o powrocie domu Judy razem z domem Izraela z ziemi północnej.

   „Nawróćcie się, synowie skłonni do odwrotu, a uleczę wasze odstępstwa.”

   • wezwanie do powrotu
   • dwie siostry
   • niewierna żona

   Pan z niezmiernéj łaski swojéj odwodzi lud od bałwochwalstwa, w czem Juda przeszedł Izraela, obiecując je przyjąć za syny, pasterzmi dobrymi obdarzyć: o wywyższeniu Jeruzalem, a nawróceniu poganów i o pokucie ludzkiéj.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

4. 4Rozdział 4Wezwanie otwiera rolniczy obraz: przekopać ugór, nie siać wśród cierni, a potem obrzezać serca mężów Judy i mieszkańców Jerozolimy. Zaraz po nim idzie alarm wojenny, czyli sztandar na Syjonie, trąba, ucieczka do miast obronnych, lew wychodzący z legowiska i rydwany pędzące jak burza. Prorok skarży się na ból i na głos trąby w duszy, a potem patrzy po kolei na ziemię, niebo, góry i ptactwo, i widzi świat bez światła, bez ludzi i bez ptaków.5 min

   Wezwanie otwiera rolniczy obraz: przekopać ugór, nie siać wśród cierni, a potem obrzezać serca mężów Judy i mieszkańców Jerozolimy. Zaraz po nim idzie alarm wojenny, czyli sztandar na Syjonie, trąba, ucieczka do miast obronnych, lew wychodzący z legowiska i rydwany pędzące jak burza. Prorok skarży się na ból i na głos trąby w duszy, a potem patrzy po kolei na ziemię, niebo, góry i ptactwo, i widzi świat bez światła, bez ludzi i bez ptaków.

   „Patrzyłem na ziemię — była pusta i bez kształtu, i patrzyłem na niebo — nie było na nim światłości.”

   • obrzezanie serca
   • najazd z północy
   • widzenie spustoszenia

   Obiecuje Pan odpuścić tym, którzy się k niemu nawrócą, a grozi tym bardzo, którzy we złościach trwają, powiada z żalem skażenie ziemie Judzkiéj, a żałuje zatracenia ludu swego.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

5. 5Rozdział 5Rozkaz brzmi: przejść ulice Jerozolimy i szukać choćby jednego człowieka, który postępuje sprawiedliwie, a wtedy miastu będzie okazane miłosierdzie. Szukanie wypada źle nawet wśród możnych, którzy znali drogę Pańską, a jednak złamali jarzmo, więc spada na nich lew z lasu, wilk wieczorny i czyhający pard. Zapowiedziany jest naród z daleka, którego języka nikt nie zrozumie, a na końcu zostaje obraz kraju, w którym prorocy prorokują kłamstwo, kapłani klaszczą w dłonie, a ludowi to się podoba.5 min

   Rozkaz brzmi: przejść ulice Jerozolimy i szukać choćby jednego człowieka, który postępuje sprawiedliwie, a wtedy miastu będzie okazane miłosierdzie. Szukanie wypada źle nawet wśród możnych, którzy znali drogę Pańską, a jednak złamali jarzmo, więc spada na nich lew z lasu, wilk wieczorny i czyhający pard. Zapowiedziany jest naród z daleka, którego języka nikt nie zrozumie, a na końcu zostaje obraz kraju, w którym prorocy prorokują kłamstwo, kapłani klaszczą w dłonie, a ludowi to się podoba.

   „Przemierzcie ulice Jerozolimy, rozejrzyjcie się i przypatrzcie, i szukajcie na jej placach, czy znajdziecie choć jednego człowieka, który postępuje sprawiedliwie i szuka prawdy, a okażę mu miłosierdzie.”

   • jeden sprawiedliwy
   • sąd nad Jerozolimą
   • kłamliwi prorocy

   Pan dla jednego sprawiedliwego męża chce się nad miastem Jeruzalem zmiłować, ale że tak przełożeni, jako pospolity lud we złościach zatwardzieli, przetóż grozi im spustoszeniem, ale przecię nie do koniecznego spustoszenia.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

6. 6Rozdział 6Trąba w Tekoa i sztandar nad Bet-Hakerem zwołują do obrony, bo od północy ciągnie zagłada; nieprzyjaciel rozbija namioty wokół córki Syjonu i dostaje rozkaz, żeby wyrąbać drzewa i usypać wał wokół Jerozolimy. Wezwanie, żeby stanąć na drogach i pytać o dawne ścieżki, spotyka krótką odmowę, a kadzidło z Saby i całopalenia nie są przyjęte. Na koniec idzie obraz hutniczy: miechy chodzą, ołów spłonął w ogniu, lecz złości nie da się wypławić, więc lud zostaje nazwany srebrem złej próby.5 min

   Trąba w Tekoa i sztandar nad Bet-Hakerem zwołują do obrony, bo od północy ciągnie zagłada; nieprzyjaciel rozbija namioty wokół córki Syjonu i dostaje rozkaz, żeby wyrąbać drzewa i usypać wał wokół Jerozolimy. Wezwanie, żeby stanąć na drogach i pytać o dawne ścieżki, spotyka krótką odmowę, a kadzidło z Saby i całopalenia nie są przyjęte. Na koniec idzie obraz hutniczy: miechy chodzą, ołów spłonął w ogniu, lecz złości nie da się wypławić, więc lud zostaje nazwany srebrem złej próby.

   „Stańcie na drogach i patrzcie, pytajcie o dawne ścieżki, która droga jest dobra, i idźcie nią, a znajdziecie wytchnienie dla swoich dusz.”

   • oblężenie Jerozolimy
   • dawne ścieżki
   • srebro złej próby

   Opowiada znędzenie i spustoszenie Jeruzalem miasta, przeto iż wzgardzili przykazaniem Pańskiem, ale że się wszyscy a zwłaszcza przełożeni, prorocy i kapłani udali na łakomstwo i na zdradę, przetóż téż ich ofiary porzucił, upomina nakoniec ku płaczu.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

7. 7Rozdział 7Jeremiasz ma stanąć w bramie domu Pańskiego i powiedzieć wchodzącym, żeby nie ufali kłamliwym słowom o nietykalnej świątyni. Zarzut jest konkretny, bo obejmuje kradzież, cudzołóstwo, fałszywą przysięgę i ofiary Baalom, a potem przychodzenie do domu, który stał się jaskinią zbójców; dowodem, że samo miejsce nie chroni, jest Szilo. Prorokowi zakazane jest wstawianie się za tym ludem, a wyżyny Tofet w dolinie syna Hinnoma, gdzie palono własne dzieci, mają zmienić nazwę na dolinę zabójstwa.6 min

   Jeremiasz ma stanąć w bramie domu Pańskiego i powiedzieć wchodzącym, żeby nie ufali kłamliwym słowom o nietykalnej świątyni. Zarzut jest konkretny, bo obejmuje kradzież, cudzołóstwo, fałszywą przysięgę i ofiary Baalom, a potem przychodzenie do domu, który stał się jaskinią zbójców; dowodem, że samo miejsce nie chroni, jest Szilo. Prorokowi zakazane jest wstawianie się za tym ludem, a wyżyny Tofet w dolinie syna Hinnoma, gdzie palono własne dzieci, mają zmienić nazwę na dolinę zabójstwa.

   „Nie pokładajcie ufności w kłamliwych słowach: świątynia Pańska, świątynia Pańska, to jest świątynia Pańska.”

   • mowa w świątyni
   • jaskinia zbójców
   • dolina zabójstwa

   Upomina lud ku dobremu, aby nie w kościele, ale w uczynkach dobrych miał ufanie, daje przyczynę, czemu się prorok za ludem nie ma modlić, a że Pan nie chce przyjmować ofiar od nich, i o pomście.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

8. 8Rozdział 8Kości królów, książąt, kapłanów i proroków zostaną wyrzucone z grobów i rozłożone przed słońcem, księżycem i wojskiem niebieskim, któremu służyli za życia. Pytanie, czy ten, kto upadł, nie wstaje, obnaża upór Jerozolimy: bocian i jaskółka znają swój czas, a lud nie poznał sądu Pańskiego, bo kłamliwe pióro pisarzy przekręciło Prawo. Z Dan słychać parskanie koni najeźdźcy, a prorok, rozbity klęską córki swojego ludu, pyta o lekarza, którego nie widzi.4 min

   Kości królów, książąt, kapłanów i proroków zostaną wyrzucone z grobów i rozłożone przed słońcem, księżycem i wojskiem niebieskim, któremu służyli za życia. Pytanie, czy ten, kto upadł, nie wstaje, obnaża upór Jerozolimy: bocian i jaskółka znają swój czas, a lud nie poznał sądu Pańskiego, bo kłamliwe pióro pisarzy przekręciło Prawo. Z Dan słychać parskanie koni najeźdźcy, a prorok, rozbity klęską córki swojego ludu, pyta o lekarza, którego nie widzi.

   „Czy nie ma żywicy w Gileadzie? Czy nie ma tam lekarza?”

   • kości z grobów
   • upór ludu
   • rana bez lekarstwa

   Za te występki tak królów, jako książąt, kapłanów i proroków, kości ich z grobów miały być wyrzucone, a lud, który pozostał, że miał być od nieprzyjaciół okrutnie utrapiony.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

9. 9Rozdział 9Prorok chciałby mieć źródło łez, żeby płakać dniem i nocą, oraz schronienie na pustyni, żeby odejść od ludu, w którym brat zdradza brata, a język naciągnięty jest jak łuk kłamstwa. Pan zapowiada, że przetopi ten lud, nakarmi go piołunem i rozproszy między narody, a Jerozolimę obróci w rumowisko i legowisko smoków; wzywa też narzekalnice i kobiety biegłe w lamencie, bo śmierć weszła przez okna. Zamyka to zasada, że powodem do chlubienia nie jest mądrość, męstwo ani bogactwo, lecz znajomość Pana.5 min

   Prorok chciałby mieć źródło łez, żeby płakać dniem i nocą, oraz schronienie na pustyni, żeby odejść od ludu, w którym brat zdradza brata, a język naciągnięty jest jak łuk kłamstwa. Pan zapowiada, że przetopi ten lud, nakarmi go piołunem i rozproszy między narody, a Jerozolimę obróci w rumowisko i legowisko smoków; wzywa też narzekalnice i kobiety biegłe w lamencie, bo śmierć weszła przez okna. Zamyka to zasada, że powodem do chlubienia nie jest mądrość, męstwo ani bogactwo, lecz znajomość Pana.

   „Tak mówi Pan: Niech mądry nie chlubi się swoją mądrością, niech mężny nie chlubi się swoim męstwem i niech bogaty nie chlubi się swoim bogactwem.”

   • płacz proroka
   • chlubienie się Panem
   • rozproszenie narodu

   Narzeka prorok na lud, i płacze go, wypisuje obłudność i zdradę ludzką, a grozi pomstę, a że się nie godzi w niczem chlubić, jedno w Bogu, a że nic nie pomaga obrzezanie cielesne.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

10. 10Rozdział 10Domowi Izraela zakazane jest uczenie się dróg pogan i lęk przed znakami niebieskimi, bo bożek to drzewo wycięte z lasu siekierą, obite srebrem i złotem i przybite gwoździami, żeby się nie rozpadło. Przeciwstawiony mu jest Pan, który mocą stworzył ziemię, mądrością urządził świat i wyprowadza wiatr ze swoich skarbców, a od Jego gniewu drży ziemia. Na końcu prorok wyznaje, że droga człowieka nie należy do niego, i prosi o karcenie w miarę sprawiedliwości, a nie w gniewie.4 min

    Domowi Izraela zakazane jest uczenie się dróg pogan i lęk przed znakami niebieskimi, bo bożek to drzewo wycięte z lasu siekierą, obite srebrem i złotem i przybite gwoździami, żeby się nie rozpadło. Przeciwstawiony mu jest Pan, który mocą stworzył ziemię, mądrością urządził świat i wyprowadza wiatr ze swoich skarbców, a od Jego gniewu drży ziemia. Na końcu prorok wyznaje, że droga człowieka nie należy do niego, i prosi o karcenie w miarę sprawiedliwości, a nie w gniewie.

    „Są wykonane na kształt palmy i nie będą mówić. Trzeba je nosić, bo chodzić nie mogą.”

    • bożki z drewna
    • marność bałwanów
    • wielkość Pana

    Upomina lud, aby się nie bali niebieskich znamion, ani bałwanów, okazując ich nikczemność, iż nikomu nic nie mogą uczynić, i wiela innych rzeczy gani bałwany.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

11. 11Rozdział 11Jeremiasz ma ogłaszać w miastach Judy słowa przymierza zawartego z ojcami w dniu wyjścia z ziemi Egipskiej i wołać, że przeklęty jest każdy, kto ich nie słucha. Pan stwierdza, że wykryto bunt, bo mieszkańcy Jerozolimy mają tyle bóstw, ile miast, i wznoszą ołtarze Baalom; piękna oliwka, którą Pan nazwał imieniem tego ludu, płonie. Prorok dowiaduje się wtedy, że był jak baranek wiedziony na rzeź, bo mężczyźni z Anatot knują przeciw niemu i zakazują mu prorokowania pod groźbą śmierci.4 min

    Jeremiasz ma ogłaszać w miastach Judy słowa przymierza zawartego z ojcami w dniu wyjścia z ziemi Egipskiej i wołać, że przeklęty jest każdy, kto ich nie słucha. Pan stwierdza, że wykryto bunt, bo mieszkańcy Jerozolimy mają tyle bóstw, ile miast, i wznoszą ołtarze Baalom; piękna oliwka, którą Pan nazwał imieniem tego ludu, płonie. Prorok dowiaduje się wtedy, że był jak baranek wiedziony na rzeź, bo mężczyźni z Anatot knują przeciw niemu i zakazują mu prorokowania pod groźbą śmierci.

    „Nie będziesz prorokował w imię Pana, a nie umrzesz z naszych rąk.”

    • słowa przymierza
    • spisek w Anatot
    • ołtarze Baalom

    Mąż przeklęty, któryby słów Bożych nie słuchał, upomina ku pełnieniu przykazania Boskiego; Bóg broni prorokowi modlić się za ludem: na końcu proroctwo o umęczeniu Pana Chrystusowem.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

12. 12Rozdział 12Prorok wszczyna spór o sprawiedliwość: dlaczego droga bezbożnych wiedzie się pomyślnie i dlaczego ci, którzy łamią prawo, zapuszczają korzenie i wydają owoc, choć Pan jest blisko ich ust, a daleko od serc. Odpowiedź nie rozstrzyga zarzutu, lecz podnosi stawkę, bo kto zmęczył się bieganiem z pieszymi, nie wytrzyma wyścigu z końmi, a własni bracia występują przeciw niemu. Dalej idzie skarga na zdeptane dziedzictwo i zapowiedź, że złe narody zostaną wyrwane ze swoich ziem.3 min

    Prorok wszczyna spór o sprawiedliwość: dlaczego droga bezbożnych wiedzie się pomyślnie i dlaczego ci, którzy łamią prawo, zapuszczają korzenie i wydają owoc, choć Pan jest blisko ich ust, a daleko od serc. Odpowiedź nie rozstrzyga zarzutu, lecz podnosi stawkę, bo kto zmęczył się bieganiem z pieszymi, nie wytrzyma wyścigu z końmi, a własni bracia występują przeciw niemu. Dalej idzie skarga na zdeptane dziedzictwo i zapowiedź, że złe narody zostaną wyrwane ze swoich ziem.

    „Jesteś sprawiedliwy, Panie, gdy się z Tobą sprzeczam, lecz chcę mówić do Ciebie o sprawiedliwości.”

    • skarga proroka
    • powodzenie bezbożnych
    • wyścig z końmi

    Dziwi się prorok szczęściu złych ludzi, acz ich Pan na zatracenie chowa. A że Pan Chrystus duszę swą dał w ręce nieprzyjacielskie, oznajmia: karze pasterze, mówi o tych, którzy się ku Panu Chrystusowi nawrócili.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

13. 13Rozdział 13Pan każe prorokowi kupić lniany pas, przepasać się nim, a potem ukryć go w skalnej szczelinie nad Eufratem; po wielu dniach pas okazuje się zgniły i do niczego niezdatny. Tak ma zgnić pycha Judy i Jerozolimy, bo lud, który nie chce słuchać, przestał przylegać do Pana tak, jak pas przylega do bioder. Potem padają obrazy flaszek napełnionych winem, korony spadającej z głów króla i panującej oraz pytanie, czy lampart zmieni swoje cętki.4 min

    Pan każe prorokowi kupić lniany pas, przepasać się nim, a potem ukryć go w skalnej szczelinie nad Eufratem; po wielu dniach pas okazuje się zgniły i do niczego niezdatny. Tak ma zgnić pycha Judy i Jerozolimy, bo lud, który nie chce słuchać, przestał przylegać do Pana tak, jak pas przylega do bioder. Potem padają obrazy flaszek napełnionych winem, korony spadającej z głów króla i panującej oraz pytanie, czy lampart zmieni swoje cętki.

    „Bo jak pas przylega do bioder mężczyzny, tak Ja przywiązałem do siebie cały dom Izraela i cały dom Judy, mówi Pan, aby byli moim ludem, moim imieniem, moją chwałą i chlubą.”

    • lniany pas
    • pycha Judy
    • znak nad Eufratem

    Okazuje, co się znaczy przez spodni pas lniany zetlany: opisuje zaprowadzenie Judzkie w niewolą dla nieprawości ich, że za nie nie pokutowali.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

14. 14Rozdział 14Susza wysusza Judę: bramy opadły, posłani po wodę wracają z pustymi naczyniami, oracze nakrywają głowy, łania porzuca młode, a dzikim osłom na skałach gasną oczy z braku trawy. Prorok wyznaje grzechy ludu i prosi, żeby Pan nie zachowywał się jak przybysz, który zatrzymał się tylko na nocleg. Odpowiedź jest twarda, bo Pan zabrania modlić się za ten lud, nie przyjmie postu ani ofiar, a prorocy obiecujący pokój zginą od miecza i głodu, skoro nie zostali posłani.4 min

    Susza wysusza Judę: bramy opadły, posłani po wodę wracają z pustymi naczyniami, oracze nakrywają głowy, łania porzuca młode, a dzikim osłom na skałach gasną oczy z braku trawy. Prorok wyznaje grzechy ludu i prosi, żeby Pan nie zachowywał się jak przybysz, który zatrzymał się tylko na nocleg. Odpowiedź jest twarda, bo Pan zabrania modlić się za ten lud, nie przyjmie postu ani ofiar, a prorocy obiecujący pokój zginą od miecza i głodu, skoro nie zostali posłani.

    „Pan powiedział do mnie: Nie wstawiaj się za tym ludem o nic dobrego.”

    • susza
    • zakaz modlitwy
    • kłamliwe proroctwa

    Dla grzechów ludzkich suchość wielka na ziemi, Pan ani prorokowéj przyczyny, ani ludzkich ofiar, prośby, postów nie chce przyjąć; proroki fałszywe z nimi społu karze, żałuje Jeremiasz ludzi pobitych mieczem i głodem.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

15. 15Rozdział 15Nawet Mojżesz i Samuel nie wyprosiliby już łaski dla tego ludu, więc Pan każe go wypędzić i zsyła cztery klęski: miecz, psy, ptactwo i zwierzęta polne, a powód sięga czynów Manassesa, syna Ezechiasza, króla Judy. Potem pada skarga proroka, że matka urodziła go człowiekiem waśni i kłótni, choć nikogo nie wyzyskiwał, a wszyscy mu złorzeczą. W odpowiedzi słyszy warunek nawrócenia i obietnicę, że stanie się murem miedzianym, którego prześladowcy nie zwyciężą.4 min

    Nawet Mojżesz i Samuel nie wyprosiliby już łaski dla tego ludu, więc Pan każe go wypędzić i zsyła cztery klęski: miecz, psy, ptactwo i zwierzęta polne, a powód sięga czynów Manassesa, syna Ezechiasza, króla Judy. Potem pada skarga proroka, że matka urodziła go człowiekiem waśni i kłótni, choć nikogo nie wyzyskiwał, a wszyscy mu złorzeczą. W odpowiedzi słyszy warunek nawrócenia i obietnicę, że stanie się murem miedzianym, którego prześladowcy nie zwyciężą.

    „Biada mi, matko moja! Urodziłaś mnie człowiekiem waśni i kłótni dla całej ziemi.”

    • druga skarga
    • cztery klęski
    • mur miedziany

    Pan się tak ciężkim stawi, że téż ani na prośby swych proroków nie chce się ukoić nad grzechy ludzkimi, ale je chce śmiercią, mieczem, głodem i jęctwem karać: o pomście Bożéj i o nawróceniu naszem do Pana.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

16. 16Rozdział 16Prorok dostaje zakaz, który sam jest znakiem: nie wolno mu brać żony ani mieć dzieci, nie wolno chodzić płakać po zmarłych ani zasiadać do uczty. Powodem jest to, że z tego miejsca zostanie usunięty głos wesela i radości, głos oblubieńca i oblubienicy, a umarłych nikt nie opłacze. Na pytanie, za co spada na nich takie zło, odpowiedź wskazuje ojców, którzy poszli za obcymi bogami, i synów, którzy postępują jeszcze gorzej. Zapowiedziani są rybacy i łowcy, którzy wytropią ich wszędzie, a także powrót z ziemi północnej.4 min

    Prorok dostaje zakaz, który sam jest znakiem: nie wolno mu brać żony ani mieć dzieci, nie wolno chodzić płakać po zmarłych ani zasiadać do uczty. Powodem jest to, że z tego miejsca zostanie usunięty głos wesela i radości, głos oblubieńca i oblubienicy, a umarłych nikt nie opłacze. Na pytanie, za co spada na nich takie zło, odpowiedź wskazuje ojców, którzy poszli za obcymi bogami, i synów, którzy postępują jeszcze gorzej. Zapowiedziani są rybacy i łowcy, którzy wytropią ich wszędzie, a także powrót z ziemi północnej.

    „Nie będziesz brał żony ani miewał synów i córek w tym miejscu.”

    • prorok jako znak
    • zakaz małżeństwa
    • powrót z wygnania

    O przyszłéj nędzy ludu Żydowskiego prze grzechy i bałwochwalstwa ich, aż zaś potem przez rybitwy i łowce przywiedzie je Pan do ziemie swéj, gdzie społu z pogany będą się spowiadać grzechów swoich.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

17. 17Rozdział 17Grzech Judy jest zapisany żelaznym piórem i wyryty diamentowym ostrzem na tablicy serc i na rogach ołtarzy, a skarby i wyżyny mają pójść na łup. Dwa porównania ustawiają wybór: kto ufa człowiekowi, będzie jak krzew na słonej pustyni, a kto ufa Panu, będzie jak drzewo przesadzone nad wodami, zielone nawet w upał. Dalej padają zdania o sercu podstępnym i o kuropatwie nasiadującej cudze jaja, a na końcu prorok ma stanąć w bramach Jerozolimy i zakazać noszenia ciężarów w dzień sobotni.5 min

    Grzech Judy jest zapisany żelaznym piórem i wyryty diamentowym ostrzem na tablicy serc i na rogach ołtarzy, a skarby i wyżyny mają pójść na łup. Dwa porównania ustawiają wybór: kto ufa człowiekowi, będzie jak krzew na słonej pustyni, a kto ufa Panu, będzie jak drzewo przesadzone nad wodami, zielone nawet w upał. Dalej padają zdania o sercu podstępnym i o kuropatwie nasiadującej cudze jaja, a na końcu prorok ma stanąć w bramach Jerozolimy i zakazać noszenia ciężarów w dzień sobotni.

    „Błogosławiony mąż, który ufa Panu — Pan będzie jego ufaniem.”

    • ufność w Panu
    • drzewo nad wodą
    • dzień sobotni

    Grzech Judzki na twardym kamieniu napisany: przeklęty, który dufa w człowieka, a który w Boga błogosławiony. Żąda złych rzeczy prorok Żydom, Pan przykazuje święcić Sobotę, aby się na wszem im szczęściło.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

18. 18Rozdział 18Pan posyła proroka do domu garncarza, który pracuje przy kole, a gdy naczynie nie wychodzi mu tak, jak chciał, ugniata glinę i lepi z niej inne. Tak samo jest z domem Izraela, bo wyrok o wykorzenieniu zostanie odwołany, jeśli naród odwróci się od złości, a obietnica budowania przepadnie, jeśli naród zacznie czynić zło. Lud odpowiada, że i tak pójdzie za własnymi myślami, więc pada zapowiedź rozproszenia jak od palącego wiatru. Wtedy wrogowie postanawiają ugodzić Jeremiasza językiem.4 min

    Pan posyła proroka do domu garncarza, który pracuje przy kole, a gdy naczynie nie wychodzi mu tak, jak chciał, ugniata glinę i lepi z niej inne. Tak samo jest z domem Izraela, bo wyrok o wykorzenieniu zostanie odwołany, jeśli naród odwróci się od złości, a obietnica budowania przepadnie, jeśli naród zacznie czynić zło. Lud odpowiada, że i tak pójdzie za własnymi myślami, więc pada zapowiedź rozproszenia jak od palącego wiatru. Wtedy wrogowie postanawiają ugodzić Jeremiasza językiem.

    „Oto jak glina w rękach garncarza, tak jesteście wy w mojej ręce, domu Izraela!”

    • warsztat garncarza
    • glina w ręku
    • spisek przeciw prorokowi

    Okazuje Pan podobieństwem, że wszystko mocen uczynić: przypowiada się téż, że on gotów za naszemi sprawami, dobrze i źle nam uczynić, spiknienie Żydów na Jeremiasza, a w prawdzie na Pana Chrysta, i o pomście.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

19. 19Rozdział 19Prorok ma wziąć glinianą flaszkę garncarską, zabrać starszych ludu i starszych kapłańskich i wyjść do doliny syna Ennoma przy Bramie Garncarskiej. Tam ogłasza klęskę, od której zadzwoni w uszach każdemu, kto o niej usłyszy, bo miejsce napełniono krwią niewinnych i wyżynami Baala, na których palono dzieci. Na oczach świadków flaszka zostaje stłuczona, a gest jest wyjaśniony dosłownie: tak samo nie da się naprawić tego ludu i tego miasta.3 min

    Prorok ma wziąć glinianą flaszkę garncarską, zabrać starszych ludu i starszych kapłańskich i wyjść do doliny syna Ennoma przy Bramie Garncarskiej. Tam ogłasza klęskę, od której zadzwoni w uszach każdemu, kto o niej usłyszy, bo miejsce napełniono krwią niewinnych i wyżynami Baala, na których palono dzieci. Na oczach świadków flaszka zostaje stłuczona, a gest jest wyjaśniony dosłownie: tak samo nie da się naprawić tego ludu i tego miasta.

    „Tak samo stłukę ten lud i to miasto, jak się tłucze naczynie gliniane, którego już naprawić nie można.”

    • stłuczony dzban
    • dolina Ennoma
    • wyrok nad Jerozolimą

    Jeremiasz, przez rozbity dzban albo łagwicę znaczy zburzenie a zepsowanie ludu Jerozolimskiego, i opisuje ścisk, który cierpiał czasu oblężenia miasta Jeruzalem.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

20. 20Rozdział 20Passur, syn Immera, zwierzchnik domu Pańskiego, słyszy kazanie Jeremiasza, bije go i zakuwa w dyby przy górnej Bramie Beniamina. Wypuszczony nazajutrz prorok odmienia mu imię na Strach Zewsząd i zapowiada, że całe pokolenie Judy pójdzie w ręce króla babilońskiego, a sam Passur umrze w Babilonie. Potem idzie najostrzejsza ze skarg, w której Pan zwiódł go i przemógł, słowo stało się codzienną zniewagą, a gdy chciał zamilknąć, w kościach gorzał ogień. Na koniec przeklina dzień swojego urodzenia.3 min

    Passur, syn Immera, zwierzchnik domu Pańskiego, słyszy kazanie Jeremiasza, bije go i zakuwa w dyby przy górnej Bramie Beniamina. Wypuszczony nazajutrz prorok odmienia mu imię na Strach Zewsząd i zapowiada, że całe pokolenie Judy pójdzie w ręce króla babilońskiego, a sam Passur umrze w Babilonie. Potem idzie najostrzejsza ze skarg, w której Pan zwiódł go i przemógł, słowo stało się codzienną zniewagą, a gdy chciał zamilknąć, w kościach gorzał ogień. Na koniec przeklina dzień swojego urodzenia.

    „Zwiodłeś mnie, Panie, i dałem się zwieść. Byłeś mocniejszy ode mnie i przemogłeś.”

    • pobicie proroka
    • skarga Jeremiasza
    • niewola babilońska

    Zbity Jeremiasz, wsadzony od przedniego kapłana w pęta: on mu prorokuje, że ma być do Babilonu wzięt w niewolą, a tam ma umrzeć, żałuje skażenia ludu Izraelskiego i przeklina dzień narodzenia swego.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

21. 21Rozdział 21Król Sedecjasz posyła do Jeremiasza Paszchura i Sofoniasza z pytaniem, czy Pan nie odwróci Nabuchodonozora, który oblega miasto. Odpowiedź jest odwrotnością nadziei, bo Pan sam obróci przeciw obrońcom broń, którą trzymają w rękach, porazi ludzi i bydło zarazą, a Sedecjasza wyda w ręce króla Babilonu. Ludowi zostaje postawiony wybór: kto zostanie w mieście, zginie od miecza, głodu i zarazy, a kto wyjdzie do Chaldejczyków, ocali życie jak zdobycz. Domowi Dawida przypomniany jest obowiązek sprawiedliwego sądu.3 min

    Król Sedecjasz posyła do Jeremiasza Paszchura i Sofoniasza z pytaniem, czy Pan nie odwróci Nabuchodonozora, który oblega miasto. Odpowiedź jest odwrotnością nadziei, bo Pan sam obróci przeciw obrońcom broń, którą trzymają w rękach, porazi ludzi i bydło zarazą, a Sedecjasza wyda w ręce króla Babilonu. Ludowi zostaje postawiony wybór: kto zostanie w mieście, zginie od miecza, głodu i zarazy, a kto wyjdzie do Chaldejczyków, ocali życie jak zdobycz. Domowi Dawida przypomniany jest obowiązek sprawiedliwego sądu.

    „Oto kładę przed wami drogę życia i drogę śmierci.”

    • droga życia
    • droga śmierci
    • oblężenie przez Babilon

    Będąc oblężony Sedecyasz król od Nabuchodonozora w Jeruzalem, posłał o radę i o przyczynę do Jeremiasza, a on mu wskazał, iż będzie poiman i z ludem, a miasto będzie wypalone.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

22. 22Rozdział 22Pan posyła proroka do domu króla judzkiego z warunkiem: póki królowie sprawują sąd i sprawiedliwość i nie krzywdzą przybysza, sieroty ani wdowy, tron Dawida się trzyma. Potem padają trzy wyroki po kolei. Szallum, syn Jozjasza, już nie wróci z miejsca, do którego go uprowadzono; Joakim, który stawia cedrowe komnaty za darmową pracę bliźniego, ma być pochowany pogrzebem osła za bramami Jerozolimy; Jechoniasz, choćby był pierścieniem na prawej ręce, zostanie zerwany i wydany Chaldejczykom.5 min

    Pan posyła proroka do domu króla judzkiego z warunkiem: póki królowie sprawują sąd i sprawiedliwość i nie krzywdzą przybysza, sieroty ani wdowy, tron Dawida się trzyma. Potem padają trzy wyroki po kolei. Szallum, syn Jozjasza, już nie wróci z miejsca, do którego go uprowadzono; Joakim, który stawia cedrowe komnaty za darmową pracę bliźniego, ma być pochowany pogrzebem osła za bramami Jerozolimy; Jechoniasz, choćby był pierścieniem na prawej ręce, zostanie zerwany i wydany Chaldejczykom.

    „Zostanie pochowany pogrzebem osła, zgniły i wyrzucony za bramy Jerozolimy.”

    • wyroki na królów
    • pogrzeb osła
    • tron Dawida

    Każe Jeremiasz, aby sąd i sprawiedliwość czyniono, okazując odpłaty za pełnienie, a pogróżki za opuszczenie. Joakimowi, królowi Judzkiemu, że nie ma w swym grobie po śmierci leżeć, opowiada.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

23. 23Rozdział 23Biada pasterzom, którzy rozproszyli trzodę — Pan obiecuje zebrać ocalałe owce i wzbudzić Dawidowi sprawiedliwego potomka, nazwanego imieniem Pan, nasza sprawiedliwość. Dalsza, dłuższa część to wyrok na prorokach i kapłanach Samarii oraz Jerozolimy: głoszą widzenia własnego serca, powtarzają cudze sny i obiecują pokój tym, którzy bluźnią. Na koniec zakazane zostaje samo powiedzenie „brzemię Pańskie”, bo brzemieniem stanie się każdemu jego własne słowo.7 min

    Biada pasterzom, którzy rozproszyli trzodę — Pan obiecuje zebrać ocalałe owce i wzbudzić Dawidowi sprawiedliwego potomka, nazwanego imieniem Pan, nasza sprawiedliwość. Dalsza, dłuższa część to wyrok na prorokach i kapłanach Samarii oraz Jerozolimy: głoszą widzenia własnego serca, powtarzają cudze sny i obiecują pokój tym, którzy bluźnią. Na koniec zakazane zostaje samo powiedzenie „brzemię Pańskie”, bo brzemieniem stanie się każdemu jego własne słowo.

    „Prorok, który ma sen, niech opowiada sen; a kto ma moje słowo, niech głosi moje słowo wiernie.”

    • fałszywi prorocy
    • sąd nad pasterzami
    • sprawiedliwy potomek Dawida

    Grozi Pan pasterzom, którzy pasą lud Boży: obiecuje zesłać pasterza, któryby ostatek zebrał, i w szczęściu wielkiem postawił, o fałesznych prorocech.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

24. 24Rozdział 24Jeremiasz widzi przed świątynią dwa kosze: w jednym figi wczesne i bardzo dobre, w drugim tak złe, że nie da się ich jeść. Dobre oznaczają uprowadzonych do Babilonu wraz z Jechoniaszem — im Pan obiecuje powrót, odbudowę i serce zdolne go poznać. Złe to Sedecjasz, król Judy, jego książęta oraz ci, którzy zostali w mieście albo osiedli w ziemi egipskiej: na nich spadnie miecz, głód i zaraza.2 min

    Jeremiasz widzi przed świątynią dwa kosze: w jednym figi wczesne i bardzo dobre, w drugim tak złe, że nie da się ich jeść. Dobre oznaczają uprowadzonych do Babilonu wraz z Jechoniaszem — im Pan obiecuje powrót, odbudowę i serce zdolne go poznać. Złe to Sedecjasz, król Judy, jego książęta oraz ci, którzy zostali w mieście albo osiedli w ziemi egipskiej: na nich spadnie miecz, głód i zaraza.

    „Tak jak te dobre figi, tak życzliwie przyjmę uprowadzonych z Judy, których wypuściłem z tego miejsca do ziemi chaldejskiej, dla ich dobra.”

    • dwa kosze fig
    • powrót wygnańców
    • sąd nad Sedecjaszem

    O figach dwoich dobrych i złych, które znaczyły dwie rzeczy, które Pan myślił uczynić z ludem swoim.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

25. 25Rozdział 25Po dwudziestu trzech latach napomnień, których nikt nie słuchał, prorok zapowiada w czwartym roku Joakima najazd narodów północnych i Nabuchodonozora, a potem siedemdziesiąt lat służby królowi babilońskiemu. Następnie bierze z ręki Pańskiej kielich wina zapalczywości i obnosi go po narodach: piją Jerozolima, faraon, królowie Edomu, Moabu, Tyru, Elamu i Medii, a na końcu król Szeszach. Zamyka to lament nad pasterzami trzody, dla których nie będzie ucieczki ani ocalenia.7 min

    Po dwudziestu trzech latach napomnień, których nikt nie słuchał, prorok zapowiada w czwartym roku Joakima najazd narodów północnych i Nabuchodonozora, a potem siedemdziesiąt lat służby królowi babilońskiemu. Następnie bierze z ręki Pańskiej kielich wina zapalczywości i obnosi go po narodach: piją Jerozolima, faraon, królowie Edomu, Moabu, Tyru, Elamu i Medii, a na końcu król Szeszach. Zamyka to lament nad pasterzami trzody, dla których nie będzie ucieczki ani ocalenia.

    „Weź z mojej ręki ten kielich wina zapalczywości i poczęstuj nim wszystkie narody, do których Ja cię poślę.”

    • kielich gniewu
    • siedemdziesiąt lat niewoli
    • sąd nad narodami

    Jeremiasz przywodzi ludu na pamięć proroctwa swoje, których usłuchać nie chcieli: oznajmuje im, że będą w więzieniu siedmdziesiąt lat. O kielichu, który Bóg posłał wszym narodom, aby z niego pili, i do pasterzów słowa.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

26. 26Rozdział 26Jeremiasz staje w sieni domu Pańskiego i ostrzega przybyłych na pokłon, że bez nawrócenia świątynia skończy jak Sylo, a miasto stanie się przekleństwem. Kapłani i prorocy porywają go i żądają śmierci, lecz książęta i lud go bronią, a starsi przypominają, że Micheasz z Moreszet mówił to samo i Ezechiasz go nie skazał. Przeciwny przykład to Uriasz, sprowadzony z Egiptu i zabity mieczem przez Joakima; proroka ratuje ręka Achikama, syna Szafana.4 min

    Jeremiasz staje w sieni domu Pańskiego i ostrzega przybyłych na pokłon, że bez nawrócenia świątynia skończy jak Sylo, a miasto stanie się przekleństwem. Kapłani i prorocy porywają go i żądają śmierci, lecz książęta i lud go bronią, a starsi przypominają, że Micheasz z Moreszet mówił to samo i Ezechiasz go nie skazał. Przeciwny przykład to Uriasz, sprowadzony z Egiptu i zabity mieczem przez Joakima; proroka ratuje ręka Achikama, syna Szafana.

    „Ten człowiek nie zasługuje na śmierć, bo mówił do nas w imię Pana, naszego Boga.”

    • proces proroka
    • mowa w świątyni
    • zabójstwo Uriasza

    Gdy Jeremiasz w kościele Bożym opowiada zburzenie miasta i kościoła, jeźliby lud nie odstąpił dróg swoich, poimali go kapłani i prorocy, ale przez starsze od zabicia wyzwolon.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

27. 27Rozdział 27Na rozkaz Pana Jeremiasz robi sobie okowy i łańcuchy i zakłada je na szyję. Przez posłów przybyłych do Sedecjasza przesyła królom Edomu, Moabu, Ammona, Tyru i Sydonu jedno zdanie: te ziemie zostały oddane w rękę Nabuchodonozora, a kto nie ugnie karku pod jarzmo króla babilońskiego, zginie od miecza, głodu i zarazy. Kapłanom prorok zapowiada, że naczynia pozostałe w domu Pańskim również trafią do Babilonu.4 min

    Na rozkaz Pana Jeremiasz robi sobie okowy i łańcuchy i zakłada je na szyję. Przez posłów przybyłych do Sedecjasza przesyła królom Edomu, Moabu, Ammona, Tyru i Sydonu jedno zdanie: te ziemie zostały oddane w rękę Nabuchodonozora, a kto nie ugnie karku pod jarzmo króla babilońskiego, zginie od miecza, głodu i zarazy. Kapłanom prorok zapowiada, że naczynia pozostałe w domu Pańskim również trafią do Babilonu.

    „Ja stworzyłem ziemię i ludzi, i zwierzęta, które są na ziemi, wielką swoją mocą i wyciągniętym swoim ramieniem, i daję ją temu, kto mi się podoba.”

    • jarzmo Nabuchodonozora
    • okowy na szyi
    • naczynia świątyni

    Okowy i łańcuchy uczynił sobie prorok i posłał je królom rozmaitym, opowiadając im, że mieli być powiązani od Nabuchodonozora, jeźliby mu się nie poddali. O fałesznych téż prorocech mówi.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

28. 28Rozdział 28Chananiasz, syn Azura, prorok z Gibeonu, ogłasza w domu Pańskim, że jarzmo króla babilońskiego jest złamane i w ciągu dwóch lat wrócą sprzęty świątyni oraz Jechoniasz z wygnańcami. Jeremiasz odpowiada: niech tak się stanie, tylko że proroka pokoju sprawdza dopiero spełnienie jego słowa. Chananiasz zdejmuje mu z szyi łańcuch i łamie go, więc zapowiedziane zostaje jarzmo żelazne — i śmierć fałszywego proroka, która przychodzi w siódmym miesiącu tego roku.3 min

    Chananiasz, syn Azura, prorok z Gibeonu, ogłasza w domu Pańskim, że jarzmo króla babilońskiego jest złamane i w ciągu dwóch lat wrócą sprzęty świątyni oraz Jechoniasz z wygnańcami. Jeremiasz odpowiada: niech tak się stanie, tylko że proroka pokoju sprawdza dopiero spełnienie jego słowa. Chananiasz zdejmuje mu z szyi łańcuch i łamie go, więc zapowiedziane zostaje jarzmo żelazne — i śmierć fałszywego proroka, która przychodzi w siódmym miesiącu tego roku.

    „Oto Ja wyrzucam cię z tej ziemi. Umrzesz jeszcze w tym roku, bo mówiłeś przeciw Panu.”

    • spór dwóch proroków
    • złamane jarzmo
    • śmierć Chananiasza

    Hananiasz, fałeszny prorok, prorokuje, że miał Pan przywrócić z niewoli Babilońskiéj lud i wszystek sprzęt kościelny we dwu lat, ale Jeremiasz przeto prorokował i opowiedział śmierć Hananiaszowi, i umarł tegóż roku.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

29. 29Rozdział 29Z Jerozolimy do uprowadzonych w Babilonie idzie list proroka: mają budować domy, zakładać ogrody, żenić synów i modlić się o pomyślność miasta, w którym żyją, bo wygnanie potrwa siedemdziesiąt lat. Potem Pan ich nawiedzi i sprowadzi z powrotem, a dadzą mu się znaleźć ci, którzy szukają całym sercem. List ostrzega też przed prorokami wygnania: Achab i Sedechiasz zginą z ręki króla, a Semejasz Nehelamita, który rozsyłał pisma przeciw prorokowi, zostanie ukarany wraz z potomstwem.6 min

    Z Jerozolimy do uprowadzonych w Babilonie idzie list proroka: mają budować domy, zakładać ogrody, żenić synów i modlić się o pomyślność miasta, w którym żyją, bo wygnanie potrwa siedemdziesiąt lat. Potem Pan ich nawiedzi i sprowadzi z powrotem, a dadzą mu się znaleźć ci, którzy szukają całym sercem. List ostrzega też przed prorokami wygnania: Achab i Sedechiasz zginą z ręki króla, a Semejasz Nehelamita, który rozsyłał pisma przeciw prorokowi, zostanie ukarany wraz z potomstwem.

    „Znam myśli, które żywię wobec was, mówi Pan: myśli o pokoju, a nie o udręczeniu, żeby dać wam kres i cierpliwość.”

    • list do wygnańców
    • siedemdziesiąt lat
    • prorocy w Babilonie

    Jeremiasz pisał list do więźniów w Babilonii, który posłał przez posły królewskie, pisząc, że tam mieli być przez siedmdziesiąt lat, a owi co w Jeruzalem zostali, że mieli być wytraceni mieczem, głodem, morem, a zakazuje słuchać fałesznych proroków.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

30. 30Rozdział 30Pan każe zapisać na zwoju zapowiedź powrotu Izraela i Judy do ziemi ojców. Najpierw jednak przychodzi dzień trwogi bez podobnego sobie, czas ucisku dla Jakuba: mężczyźni chwytają się za biodra jak rodzące kobiety, rana ludu nie ma lekarza, a dawni miłośnicy zapomnieli o nim. Potem wyrok się odwraca — pożarci zostaną ci, którzy pożerali, jarzmo spadnie z karku, miasto wstanie na swoim wzgórzu, a świątynia na dawnym miejscu.4 min

    Pan każe zapisać na zwoju zapowiedź powrotu Izraela i Judy do ziemi ojców. Najpierw jednak przychodzi dzień trwogi bez podobnego sobie, czas ucisku dla Jakuba: mężczyźni chwytają się za biodra jak rodzące kobiety, rana ludu nie ma lekarza, a dawni miłośnicy zapomnieli o nim. Potem wyrok się odwraca — pożarci zostaną ci, którzy pożerali, jarzmo spadnie z karku, miasto wstanie na swoim wzgórzu, a świątynia na dawnym miejscu.

    „Bo zagoi się twoja blizna i wyleczę cię z twoich ran, mówi Pan.”

    • czas ucisku Jakuba
    • zapowiedź powrotu
    • uzdrowienie rany

    Prorokuje Jeremiasz, że Pan zaś miał lud swój z niewoli wywieść, a przywieść go zaś do ziemie jego, a że zaś będzie zbudowany kościół Pański, i królestwo Dawidowe znowu wzbudzone.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

31. 31Rozdział 31Miłością wieczną umiłowany Izrael wraca z ziemi północnej: niewidomi, kulawi i kobiety rodzące idą drogą prostą nad potokami wód, a panna wychodzi w taniec z bębnami. Na wyżynach słychać Rachel, która opłakuje swoje dzieci i nie chce pociechy, i Efraima, który przyznaje się do kary i prosi, żeby go nawrócono. Potem zapada obietnica nowego przymierza, odpuszczenia grzechu i końca przysłowia o ojcach jedzących kwaśne jagody; odbudowane miasto ma sięgnąć od wieży Chananeela po potok Cedron.7 min

    Miłością wieczną umiłowany Izrael wraca z ziemi północnej: niewidomi, kulawi i kobiety rodzące idą drogą prostą nad potokami wód, a panna wychodzi w taniec z bębnami. Na wyżynach słychać Rachel, która opłakuje swoje dzieci i nie chce pociechy, i Efraima, który przyznaje się do kary i prosi, żeby go nawrócono. Potem zapada obietnica nowego przymierza, odpuszczenia grzechu i końca przysłowia o ojcach jedzących kwaśne jagody; odbudowane miasto ma sięgnąć od wieży Chananeela po potok Cedron.

    „Lecz takie będzie przymierze, które zawrę z domem Izraela po owych dniach – mówi Pan: Złożę moje prawo w ich wnętrzu i wypiszę je na ich sercach.”

    • nowe przymierze
    • płacz Racheli
    • powrót z wygnania

    Obiecuje Pan, że miał zaś przywieść lud Izraelski z niewoli, a tak już nie każe Racheli płakać synów swoich: jako niewiasta ma ogarnąć męża, proroctwo o świątości ciała i krwie Pańskiéj, i o narodzeniu Pana Chrystusowem.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

32. 32Rozdział 32Jerozolima jest oblężona, a Jeremiasz siedzi w przedsionku więzienia z rozkazu Sedecjasza, gdy przychodzi do niego stryjeczny brat Hanameel i sprzedaje mu rolę w Anatot za siedem syklów srebra i dziesięć monet. Prorok pieczętuje akt kupna przy świadkach, oddaje go Baruchowi i każe schować w glinianym naczyniu, a w modlitwie dziwi się temu zakupowi pod taranami. Odpowiedź brzmi: miasto spłonie za ofiary dla Baala i Molocha, lecz wygnańcy wrócą i znów będą tu kupować pola.8 min

    Jerozolima jest oblężona, a Jeremiasz siedzi w przedsionku więzienia z rozkazu Sedecjasza, gdy przychodzi do niego stryjeczny brat Hanameel i sprzedaje mu rolę w Anatot za siedem syklów srebra i dziesięć monet. Prorok pieczętuje akt kupna przy świadkach, oddaje go Baruchowi i każe schować w glinianym naczyniu, a w modlitwie dziwi się temu zakupowi pod taranami. Odpowiedź brzmi: miasto spłonie za ofiary dla Baala i Molocha, lecz wygnańcy wrócą i znów będą tu kupować pola.

    „Bo to mówi Pan Zastępów, Bóg Izraela: Będą jeszcze kupowane domy, role i winnice w tej ziemi.”

    • kupno roli
    • znak nadziei
    • oblężenie miasta

    Jeremiasz królowi prorokował, że miał być wzięt w niewolą, wsadzon do ciemnice; tam będąc kupił rolą w Anathoth, modli się za lud, prorokuje o zburzeniu miasta Jeruzalem, i o wyswobodzeniu z niewoli Babilońskiéj.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

33. 33Rozdział 33Słowo przychodzi do Jeremiasza po raz drugi, gdy nadal jest zamknięty w przedsionku więzienia. Zburzonym domom i ulicom bez mieszkańca zapowiedziane jest uzdrowienie: powrót jeńców Judy, głos weselny w opustoszałej Jerozolimie, pasterze i trzody przechodzące pod ręką tego, który je liczy. Z Dawida wyrośnie latorośl sprawiedliwości, a przymierze z jego rodem i z lewitami jest tak nienaruszalne jak porządek dnia i nocy.5 min

    Słowo przychodzi do Jeremiasza po raz drugi, gdy nadal jest zamknięty w przedsionku więzienia. Zburzonym domom i ulicom bez mieszkańca zapowiedziane jest uzdrowienie: powrót jeńców Judy, głos weselny w opustoszałej Jerozolimie, pasterze i trzody przechodzące pod ręką tego, który je liczy. Z Dawida wyrośnie latorośl sprawiedliwości, a przymierze z jego rodem i z lewitami jest tak nienaruszalne jak porządek dnia i nocy.

    „Wołaj do Mnie, a wysłucham cię i oznajmię ci wielkie i niezgłębione rzeczy, których nie znasz.”

    • odbudowa Jerozolimy
    • latorośl Dawida
    • przymierze z Dawidem

    Obiecuje Pan odpuścić złości ludu swemu, i wywieść go z jęctwa, obdarzywszy wielą dobrych rzeczy, jest téż proroctwo o narodzeniu Pana Chrysta i o jego królestwie wiecznem.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

34. 34Rozdział 34W czasie oblężenia, gdy z warownych miast judzkich obrona trzyma się tylko w Lakisz i Azece, prorok przekazuje Sedecjaszowi wyrok: miasto spłonie, a król stanie twarzą w twarz z władcą Babilonu, lecz nie zginie od miecza i będzie opłakany. Druga sprawa to przymierze zawarte w świątyni, w którym wszyscy wypuścili niewolników Hebrajczyków, a potem wzięli ich z powrotem. Za to cofnięte słowo zapada ironiczny wyrok wolności od miecza, głodu i zarazy.5 min

    W czasie oblężenia, gdy z warownych miast judzkich obrona trzyma się tylko w Lakisz i Azece, prorok przekazuje Sedecjaszowi wyrok: miasto spłonie, a król stanie twarzą w twarz z władcą Babilonu, lecz nie zginie od miecza i będzie opłakany. Druga sprawa to przymierze zawarte w świątyni, w którym wszyscy wypuścili niewolników Hebrajczyków, a potem wzięli ich z powrotem. Za to cofnięte słowo zapada ironiczny wyrok wolności od miecza, głodu i zarazy.

    „Oto Ja ogłaszam wam wolność, mówi Pan: wolność od miecza, od zarazy i od głodu.”

    • wyrok na Sedecjaszu
    • złamane przymierze
    • uwolnienie niewolników

    Opowiada prorok Sedechiaszowi, że i sam i miasto mieli przyjść w ręce króla Babilońskiego, przeto iż obietnicę, którą był uczynił Panu o wypuszczeniu sług, złamał, a nie chował.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

35. 35Rozdział 35Jeremiasz wprowadza dom Rechabitów do komnaty świątyni, stawia przed nimi czary pełne wina i każe pić. Odmawiają, bo Jonadab, syn Rechaba, zakazał ich rodowi wina, budowania domów, siewu i winnic — mieszkają w namiotach, a za mury weszli dopiero przed wojskiem chaldejskim. Z tej odmowy robi się zarzut wobec mężów Judy: nakaz jednego ojca okazał się trwalszy niż słowa posyłane im co ranek, więc na Jerozolimę spada zapowiedź nieszczęścia, a rodowi Jonadaba obietnica trwałego potomstwa.4 min

    Jeremiasz wprowadza dom Rechabitów do komnaty świątyni, stawia przed nimi czary pełne wina i każe pić. Odmawiają, bo Jonadab, syn Rechaba, zakazał ich rodowi wina, budowania domów, siewu i winnic — mieszkają w namiotach, a za mury weszli dopiero przed wojskiem chaldejskim. Z tej odmowy robi się zarzut wobec mężów Judy: nakaz jednego ojca okazał się trwalszy niż słowa posyłane im co ranek, więc na Jerozolimę spada zapowiedź nieszczęścia, a rodowi Jonadaba obietnica trwałego potomstwa.

    „Nie będziemy pić wina, bo Jonadab, syn Rechaba, nasz ojciec, rozkazał nam: Nie będziecie pić wina, wy i wasi synowie, aż na wieki.”

    • wierność Rechabitów
    • zakaz picia wina
    • nieposłuszeństwo Judy

    Nieposłusznym Żydom daje prorok na przykład syny Rechabitów, że oni byli posłuszni ojcu swemu, że wina nie pili, nie tak jako Żydowie Bogu, i opowiada prorok złe rzeczy Żydom, a onym Rechabitom dobre.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

36. 36Rozdział 36W czwartym roku Joakima prorok dyktuje Baruchowi zwój ze wszystkimi słowami Pańskimi i posyła go do świątyni, bo sam ma wstęp zamknięty. Baruch czyta zwój ludowi w dniu postu, potem dostojnikom w pałacu; ci każą obu się ukryć i donoszą królowi. Zwój trafia do zimowego pokoju, gdzie władca spala go kolumna po kolumnie w palenisku, nie okazując lęku. Powstaje wtedy drugi zwój, bogatszy od spalonego, a rodowi Joakima zapowiedziana jest utrata tronu.6 min

    W czwartym roku Joakima prorok dyktuje Baruchowi zwój ze wszystkimi słowami Pańskimi i posyła go do świątyni, bo sam ma wstęp zamknięty. Baruch czyta zwój ludowi w dniu postu, potem dostojnikom w pałacu; ci każą obu się ukryć i donoszą królowi. Zwój trafia do zimowego pokoju, gdzie władca spala go kolumna po kolumnie w palenisku, nie okazując lęku. Powstaje wtedy drugi zwój, bogatszy od spalonego, a rodowi Joakima zapowiedziana jest utrata tronu.

    „Gdy Jehudi przeczytał trzy lub cztery kolumny, król odciął je nożem pisarskim i wrzucił do ognia w palenisku, aż cały zwój spłonął w płomieniach.”

    • spalony zwój
    • pisarz Baruch
    • kara dla Joakima

    Siedząc Jeremiasz w ciemnicy, przepowiadał Baruchowi pisarzowi słowa Pańskie, a on pisał na księgach, i doszło to pisanie króla Judzkiego, i spalił je. Ale zaś znowu Baruch jeszcze więcéj napisał.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

37. 37Rozdział 37Sedecjasz, osadzony na tronie przez Nabuchodonozora, posyła do proroka Juchala i kapłana Sofoniasza z prośbą o modlitwę, bo Chaldejczycy odstąpili od Jerozolimy wobec nadchodzącego wojska faraona. Odpowiedź jest twarda: Egipt zabierze swoje wojsko do domu, oblężenie wróci, a miasto spłonie. Gdy prorok wychodzi Bramą Beniamina po swoją część mienia, stróż Jeryjasz oskarża go o zbiegostwo i wtrąca do lochu w domu Jonatana pisarza; na prośbę więźnia król przenosi go do przedsionka więzienia z dziennym bochenkiem chleba.4 min

    Sedecjasz, osadzony na tronie przez Nabuchodonozora, posyła do proroka Juchala i kapłana Sofoniasza z prośbą o modlitwę, bo Chaldejczycy odstąpili od Jerozolimy wobec nadchodzącego wojska faraona. Odpowiedź jest twarda: Egipt zabierze swoje wojsko do domu, oblężenie wróci, a miasto spłonie. Gdy prorok wychodzi Bramą Beniamina po swoją część mienia, stróż Jeryjasz oskarża go o zbiegostwo i wtrąca do lochu w domu Jonatana pisarza; na prośbę więźnia król przenosi go do przedsionka więzienia z dziennym bochenkiem chleba.

    „Tak mówi Pan: Nie łudźcie sami siebie, mówiąc: Chaldejczycy na pewno odejdą i opuszczą nas.”

    • uwięzienie proroka
    • wojsko faraona
    • oblężenie Jerozolimy

    Sedecyasz król każe się Jeremiaszowi za lud swój modlić Panu Bogu, ale Jeremiasz prorokuje, że przecie Chaldejczykowie mieli spalić Jeruzalem: wsadzon ubity do ciemnice Jeremiasz, a dawano mu na każdy dzień jeden chleb.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

38. 38Rozdział 38Czterech dostojników donosi królowi, że Jeremiasz odbiera obrońcom miasta wolę walki, i wymusza zgodę na jego śmierć; prorok zostaje spuszczony do studni. Ebed-Melech Etiopczyk, eunuch z pałacu, wyprasza u króla ratunek i wyciąga go na powrozach, podłożywszy mu pod pachy stare, zgniłe szmaty. Potem Sedecjasz wzywa proroka potajemnie i pod przysięgą pyta o radę: ma się poddać oblegającym, lecz boi się Żydów, którzy już przeszli na stronę wroga.5 min

    Czterech dostojników donosi królowi, że Jeremiasz odbiera obrońcom miasta wolę walki, i wymusza zgodę na jego śmierć; prorok zostaje spuszczony do studni. Ebed-Melech Etiopczyk, eunuch z pałacu, wyprasza u króla ratunek i wyciąga go na powrozach, podłożywszy mu pod pachy stare, zgniłe szmaty. Potem Sedecjasz wzywa proroka potajemnie i pod przysięgą pyta o radę: ma się poddać oblegającym, lecz boi się Żydów, którzy już przeszli na stronę wroga.

    „Weź stąd ze sobą trzydziestu mężów i wyciągnij Jeremiasza proroka ze studni, zanim umrze.”

    • prorok w studni
    • ratunek Ebed-Melecha
    • rada dla Sedecjasza

    Jeremiasza król wydał swoim panom, a oni go wpuścili do dołu bagnistego, potem wyciągniony na sień przed ciemnicę, królowi radę daje, żeby wyszedł do Chaldejczyków; bo inaczej ujść i z ludem miecza ich nie może, kazał mu król téj rady taić, a puścił go od siebie.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

39. 39Rozdział 39Oblężenie rozpoczęte w dziewiątym roku panowania Sedecjasza kończy się w jedenastym: dowódcy króla babilońskiego zasiadają w Bramie Środkowej, a król ucieka nocą przez ogród królewski. Pochwycony na równinie pod Jerychem, patrzy w Reblath na śmierć własnych synów i judzkich dostojników; Nabuzardan pali pałace, burzy mury i uprowadza ludność, zostawiając ubogim winnice i zbiorniki wody. Jeremiasza na osobny rozkaz zwolniono z więzienia i oddano Godoliaszowi, a Abedmelech dostaje obietnicę ocalenia.3 min

    Oblężenie rozpoczęte w dziewiątym roku panowania Sedecjasza kończy się w jedenastym: dowódcy króla babilońskiego zasiadają w Bramie Środkowej, a król ucieka nocą przez ogród królewski. Pochwycony na równinie pod Jerychem, patrzy w Reblath na śmierć własnych synów i judzkich dostojników; Nabuzardan pali pałace, burzy mury i uprowadza ludność, zostawiając ubogim winnice i zbiorniki wody. Jeremiasza na osobny rozkaz zwolniono z więzienia i oddano Godoliaszowi, a Abedmelech dostaje obietnicę ocalenia.

    „Sedecjaszowi zaś wyłupiono oczy i zakuto go w kajdany, by odwieźć go do Babilonu.”

    • zdobycie Jerozolimy
    • ucieczka Sedecjasza
    • rozkaz o proroku

    Jako Jeruzalem dobyto, Sedecjasza uciekającego poimano, któremu oczy wyłupiwszy zawiedli go do Babilonu: miasto zburzyli, Jeremiasza z ciemnice dobyli, część ludu zaprowadzili do Babilonu, a część na miejscu zostawili.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

40. 40Rozdział 40W Rama, pośród skutych jeńców pędzonych do Babilonu, dowódca wojska zdejmuje Jeremiaszowi łańcuchy i daje mu wybór: pójść pod opieką do Babilonu albo zostać w kraju. Prorok wybiera Mispa i osiada przy Gedaliaszu, którego zwycięzca ustanowił nad judzkimi miastami; schodzą się tam rozproszeni dowódcy, a Żydzi wracają z Moabu, Edomu i od Ammonitów na obfite zbiory wina i zboża. Johanan ostrzega, że Baalis wysłał Izmaela, by zabić zarządcę, lecz Gedaliasz odrzuca ostrzeżenie.4 min

    W Rama, pośród skutych jeńców pędzonych do Babilonu, dowódca wojska zdejmuje Jeremiaszowi łańcuchy i daje mu wybór: pójść pod opieką do Babilonu albo zostać w kraju. Prorok wybiera Mispa i osiada przy Gedaliaszu, którego zwycięzca ustanowił nad judzkimi miastami; schodzą się tam rozproszeni dowódcy, a Żydzi wracają z Moabu, Edomu i od Ammonitów na obfite zbiory wina i zboża. Johanan ostrzega, że Baalis wysłał Izmaela, by zabić zarządcę, lecz Gedaliasz odrzuca ostrzeżenie.

    „Nie czyń tego, bo mówisz nieprawdę o Izmaelu.”

    • wybór w Rama
    • zarząd Gedaliasza
    • ostrzeżenie o spisku

    Nabuzardan dozwala Jeremiaszowi zostać, albo iść, gdzie mu się kolwiek podoba, a on został przy Godoliaszu, który był urzędnikiem nad ludem Judzkim, który był został w ziemi: tego gdy ostrzegano, że mu stał o gardło Ismahel, wierzyć temu nie chciał.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

41. 41Rozdział 41Izmael z królewskiego rodu i dziesięciu ludzi zasiadają do wspólnego posiłku w Mispa, a potem mieczem zabijają Gedaliasza wraz z obecnymi tam Chaldejczykami i żołnierzami. Nazajutrz ginie osiemdziesięciu pielgrzymów z Sychem, Szilo i Samarii, idących z darami do domu Pańskiego; ciała trafiają do starego dołu, a dziesięciu wykupuje życie ukrytym w polu zbożem, oliwą i miodem. Johanan dogania porywacza przy wielkich wodach w Gibeonie i odbiera mu jeńców, lecz Izmael uchodzi z ośmioma ludźmi do Ammonitów.4 min

    Izmael z królewskiego rodu i dziesięciu ludzi zasiadają do wspólnego posiłku w Mispa, a potem mieczem zabijają Gedaliasza wraz z obecnymi tam Chaldejczykami i żołnierzami. Nazajutrz ginie osiemdziesięciu pielgrzymów z Sychem, Szilo i Samarii, idących z darami do domu Pańskiego; ciała trafiają do starego dołu, a dziesięciu wykupuje życie ukrytym w polu zbożem, oliwą i miodem. Johanan dogania porywacza przy wielkich wodach w Gibeonie i odbiera mu jeńców, lecz Izmael uchodzi z ośmioma ludźmi do Ammonitów.

    „Potem Izmael, syn Netaniasza, i dziesięciu mężczyzn, którzy z nim byli, wstali i zabili Gedaliasza, syna Achikama, syna Szafana, mieczem.”

    • zabójstwo Gedaliasza
    • rzeź pielgrzymów
    • pościg Johanana

    Ismahel zdradą zabił Godoliasza z tymi, którzy przy nim byli, i jeszcze siedmdziesiąt mężów, którzy byli do kościoła przyszli, a ostatek poimał, potem Johanan odjął mu plony.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

42. 42Rozdział 42Dowódcy i cały ocalały lud proszą Jeremiasza, by zapytał Pana, którą drogą mają iść, i przysięgają posłuszeństwo, cokolwiek usłyszą. Po dziesięciu dniach przychodzi odpowiedź: mają zostać w kraju i nie bać się króla babilońskiego, bo wtedy zostaną odbudowani i zasadzeni na nowo. Jeśli pójdą do Egiptu, szukając życia bez wojny, głodu i głosu trąby, dosięgnie ich tam dokładnie to, przed czym uciekają; prorok zarzuca im, że pytali, choć decyzję mieli już podjętą.4 min

    Dowódcy i cały ocalały lud proszą Jeremiasza, by zapytał Pana, którą drogą mają iść, i przysięgają posłuszeństwo, cokolwiek usłyszą. Po dziesięciu dniach przychodzi odpowiedź: mają zostać w kraju i nie bać się króla babilońskiego, bo wtedy zostaną odbudowani i zasadzeni na nowo. Jeśli pójdą do Egiptu, szukając życia bez wojny, głodu i głosu trąby, dosięgnie ich tam dokładnie to, przed czym uciekają; prorok zarzuca im, że pytali, choć decyzję mieli już podjętą.

    „Jeśli spokojnie będziecie mieszkać w tej ziemi, odbuduję was i nie zburzę, zasadzę was i nie wykorzenię.”

    • pytanie o drogę
    • obietnica dla pozostałych
    • zakaz wyjścia

    Posłany Jeremiasz, aby Pana pytał o ten ostatek ludu, który był został w ziemi Judzkiéj, odpowiedział, iż może być zachowany we zdrowiu, jeźliby został w Żydowstwie: ale jeźliby do Egiptu zbiegli, powiada, że mają poginąć od miecza, od głodu i od moru.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

43. 43Rozdział 43Azariasz, Johanan i reszta zarzucają prorokowi kłamstwo: to nie Pan przez niego mówi, lecz Baruch go podburza, żeby wydać ich Chaldejczykom. Wbrew usłyszanemu słowu zabierają cały ocalały lud wraz z córkami królewskimi, a także Jeremiasza i Barucha, i dochodzą aż do Tafnis w Egipcie. Tam prorok wykonuje przy bramie faraona znak, który zapowiada, że Nabuchodonozor postawi nad tym miejscem swój tron, spali świątynie egipskich bogów i połamie słupy domu słonecznego.2 min

    Azariasz, Johanan i reszta zarzucają prorokowi kłamstwo: to nie Pan przez niego mówi, lecz Baruch go podburza, żeby wydać ich Chaldejczykom. Wbrew usłyszanemu słowu zabierają cały ocalały lud wraz z córkami królewskimi, a także Jeremiasza i Barucha, i dochodzą aż do Tafnis w Egipcie. Tam prorok wykonuje przy bramie faraona znak, który zapowiada, że Nabuchodonozor postawi nad tym miejscem swój tron, spali świątynie egipskich bogów i połamie słupy domu słonecznego.

    „Weź w rękę wielkie kamienie i ukryj je w skrytce pod murem z cegły, przy bramie domu faraona w Tafnis, na oczach mężczyzn judzkich.”

    • zarzut kłamstwa
    • ucieczka do Egiptu
    • kamienie w Tafnis

    Ostatek Żydów z swéj dobréj woli, nad rozkazanie Pańskie idą pospołu z Jeremiaszem i Baruchem do Egiptu, tam będąc Jeremiasz, prorokuje o spustoszeniu ziemie Egipskiéj.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

44. 44Rozdział 44Do Żydów osiadłych w Migdol, Tachpanes, Memfis i w ziemi Patros prorok mówi, że miasta judzkie leżą puste za ofiary składane obcym bogom, a teraz to samo powtarza się na obcej ziemi. Mężowie i kobiety odpowiadają wprost, że nie usłuchają: dopóki czcili królową nieba i piekli dla niej placki, chleba było dość, a bieda przyszła, odkąd tego zaniechali. Odpowiedzią jest przysięga, że nikt z nich nie będzie już wzywał imienia Pana w Egipcie, a znakiem ma być wydanie faraona Hofre w ręce wrogów.7 min

    Do Żydów osiadłych w Migdol, Tachpanes, Memfis i w ziemi Patros prorok mówi, że miasta judzkie leżą puste za ofiary składane obcym bogom, a teraz to samo powtarza się na obcej ziemi. Mężowie i kobiety odpowiadają wprost, że nie usłuchają: dopóki czcili królową nieba i piekli dla niej placki, chleba było dość, a bieda przyszła, odkąd tego zaniechali. Odpowiedzią jest przysięga, że nikt z nich nie będzie już wzywał imienia Pana w Egipcie, a znakiem ma być wydanie faraona Hofre w ręce wrogów.

    „Lecz odkąd zaprzestaliśmy składać ofiary królowej nieba i wylewać jej ofiary płynne, cierpimy na wszystko i giniemy od miecza i z głodu.”

    • królowa nieba
    • opór wygnańców
    • faraon Hofre

    Gdy Jeremiasz strofuje a karze Żydy z bałwochwalstwa, oni krnąbrnie odpowiedzieli, że i z dziećmi i z żonami w niem chcą trwać, za co im téż Jeremiasz miecz, głód, mór obiecuje, i ziemie Egipskiéj spustoszenie opowiada.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

45. 45Rozdział 45Baruch, który z ust proroka zapisał jego słowa w czwartym roku panowania Joakima, skarży się, że Pan dodał boleść do jego boleści i że zmęczył się wzdychaniem. Odpowiedź jest krótka: Bóg burzy to, co sam zbudował, i wyrywa to, co zasadził, w całym kraju, więc nie ma po co szukać dla siebie wielkich rzeczy, a pisarzowi zostaje obietnica zachowania życia.1 min

    Baruch, który z ust proroka zapisał jego słowa w czwartym roku panowania Joakima, skarży się, że Pan dodał boleść do jego boleści i że zmęczył się wzdychaniem. Odpowiedź jest krótka: Bóg burzy to, co sam zbudował, i wyrywa to, co zasadził, w całym kraju, więc nie ma po co szukać dla siebie wielkich rzeczy, a pisarzowi zostaje obietnica zachowania życia.

    „Bo oto Ja sprowadzę nieszczęście na wszelkie ciało — mówi Pan — a tobie dam duszę twoją na ocalenie na wszystkich miejscach, dokądkolwiek pójdziesz.”

    • skarga Barucha
    • obietnica ocalenia
    • zapisane słowa

    Strofuje Jeremiasz słowem Bożem Barucha z narzekania przeciw Bogu, obiecując mu przecię, że przy żywocie i swobodzie miał się zostać.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

46. 46Rozdział 46Wyrok spada na Egipt: wojsko faraona Necho, stojące nad Eufratem w Karkemisz, rozsypuje się przed Nabuchodonozorem, a mocarze uciekają, nie oglądając się za siebie. Najemnicy pierzchają jak tuczone cielęta, Memfis ma zostać pustkowiem, a Egipt, piękna jałówka, dostaje bodziec z północy; jego las wyrąbią ci, co rąbią drwa. Wyrocznię zamyka zapowiedź nawiedzenia faraona wraz z jego bogami i królami oraz słowo pociechy dla Jakuba, którego Pan przywiedzie z ziemi pojmania.5 min

    Wyrok spada na Egipt: wojsko faraona Necho, stojące nad Eufratem w Karkemisz, rozsypuje się przed Nabuchodonozorem, a mocarze uciekają, nie oglądając się za siebie. Najemnicy pierzchają jak tuczone cielęta, Memfis ma zostać pustkowiem, a Egipt, piękna jałówka, dostaje bodziec z północy; jego las wyrąbią ci, co rąbią drwa. Wyrocznię zamyka zapowiedź nawiedzenia faraona wraz z jego bogami i królami oraz słowo pociechy dla Jakuba, którego Pan przywiedzie z ziemi pojmania.

    „Wstąp do Gileadu i nabierz balsamu, panno, córko Egiptu! Daremnie mnożysz lekarstwa, nie odzyskasz zdrowia.”

    • sąd nad Egiptem
    • klęska pod Karkemisz
    • pociecha dla Jakuba

    Słowa Pańskie przeciwko miastom Egipskim, że miały być pokażone, a obiecuje wyswobodzenie ludowi swemu Izraelskiemu i Żydowskiemu.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

47. 47Rozdział 47Adresatem wyroku są Filistyni, a słowo przychodzi, zanim faraon uderzył na Gazę. Od północy wzbierają wody jak wylewająca rzeka i zalewają miasto z mieszkańcami; na łoskot rydwanów i mnóstwo kół ojcowie nie oglądają się już za synami, tak opadły im ręce. Rozproszeni mają być także Tyr i Sydon, Gazę czeka łysina, a Aszkalon zamilknie; wyrocznię zamyka pytanie skierowane do samego miecza, który ma rozkaz i dlatego nie może spocząć.1 min

    Adresatem wyroku są Filistyni, a słowo przychodzi, zanim faraon uderzył na Gazę. Od północy wzbierają wody jak wylewająca rzeka i zalewają miasto z mieszkańcami; na łoskot rydwanów i mnóstwo kół ojcowie nie oglądają się już za synami, tak opadły im ręce. Rozproszeni mają być także Tyr i Sydon, Gazę czeka łysina, a Aszkalon zamilknie; wyrocznię zamyka pytanie skierowane do samego miecza, który ma rozkaz i dlatego nie może spocząć.

    „O mieczu Pański! Dokąd się nie uspokoisz? Wróć do swojej pochwy, ochłoń i ucichnij.”

    • sąd nad Filistynami
    • upadek Gazy
    • miecz Pański

    Opowiada spustoszenie Palestyńskie, Tyru, Sydonu, Gazy i Aszkalona miast.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

48. 48Rozdział 48Długa wyrocznia dotyczy Moabu: od Nebo i Kiriatajim po Dibon, Keriot i Bosrę zapada sąd nad miastami równiny, a Chemos idzie na wygnanie wraz ze swoimi kapłanami i książętami. Kraj, który od młodości spoczywał na własnych drożdżach i nigdy nie był przelewany z naczynia do naczynia, dostanie tych, co przechylą jego dzbany i potłuką je. Powodem jest pycha, karą orzeł rozciągający skrzydła nad krajem i płacz nad winnicą Sabmy; wyrok zamyka jednak obietnica przywrócenia losu w dniach ostatecznych.7 min

    Długa wyrocznia dotyczy Moabu: od Nebo i Kiriatajim po Dibon, Keriot i Bosrę zapada sąd nad miastami równiny, a Chemos idzie na wygnanie wraz ze swoimi kapłanami i książętami. Kraj, który od młodości spoczywał na własnych drożdżach i nigdy nie był przelewany z naczynia do naczynia, dostanie tych, co przechylą jego dzbany i potłuką je. Powodem jest pycha, karą orzeł rozciągający skrzydła nad krajem i płacz nad winnicą Sabmy; wyrok zamyka jednak obietnica przywrócenia losu w dniach ostatecznych.

    „I przestanie Moab być narodem, bo wywyższył się przeciwko Panu.”

    • sąd nad Moabem
    • upadek Chemosa
    • pycha Moabu

    Słowa Pańskie przeciwko ziemi Moabskiéj, iż dla pychy ludu ma być spustoszona, a miasta poburzone.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

49. 49Rozdział 49Pięć osobnych wyroków na obce ludy. Synom Ammona zapowiedziano huk bitwy nad Rabbą i wygnanie Milkoma, Edomowi, że mądrość zniknie z Temanu, Bosra stanie się pustkowiem, a gniazdo wzniesione wysoko jak orle zostanie stamtąd ściągnięte. Damaszek osłabł i rzucił się do ucieczki, ogień pochłonie warownie Ben-Hadada, na Kedar i Chasor rusza Nabuchodonozor po namioty, trzody i wielbłądy ludu bez bram i zasuw, a Elamowi Pan łamie łuk. Dwa z tych wyroków zamyka obietnica powrotu jeńców.7 min

    Pięć osobnych wyroków na obce ludy. Synom Ammona zapowiedziano huk bitwy nad Rabbą i wygnanie Milkoma, Edomowi, że mądrość zniknie z Temanu, Bosra stanie się pustkowiem, a gniazdo wzniesione wysoko jak orle zostanie stamtąd ściągnięte. Damaszek osłabł i rzucił się do ucieczki, ogień pochłonie warownie Ben-Hadada, na Kedar i Chasor rusza Nabuchodonozor po namioty, trzody i wielbłądy ludu bez bram i zasuw, a Elamowi Pan łamie łuk. Dwa z tych wyroków zamyka obietnica powrotu jeńców.

    „Oto ci, którym nie było sądzone pić z kielicha, pić będą. Ty zaś, jakbyś był niewinny — nie będziesz niewinny, ale pić będziesz.”

    • wyroki na narody
    • sąd nad Edomem
    • upadek Damaszku
    • łuk Elamu

    Spustoszenie Ammon, Idumei, Damaszku, Cedar, królestw Assor i Elam, a że jęctwo synów Ammon i Elam miało być rospuszczone.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

50. 50Rozdział 50Wyrok na Babilon i ziemię chaldejską: Bel zawstydzony, Merodach pokonany, posągi rozbite, a od północy nadciąga naród, który obróci kraj w bezludzie, bez człowieka i bydła. Wezwania powtarzają się jedno po drugim: wychodźcie spośród Babilonu, otoczcie go łucznikami, oddajcie mu według jego czynów, bo wynosił się przeciw Świętemu Izraela. Rozproszoną trzodę, którą pożarł najpierw król Asyrii, a potem Nabuchodonozor, Pan obiecuje sprowadzić na Karmel, Baszan i Gilead.9 min

    Wyrok na Babilon i ziemię chaldejską: Bel zawstydzony, Merodach pokonany, posągi rozbite, a od północy nadciąga naród, który obróci kraj w bezludzie, bez człowieka i bydła. Wezwania powtarzają się jedno po drugim: wychodźcie spośród Babilonu, otoczcie go łucznikami, oddajcie mu według jego czynów, bo wynosił się przeciw Świętemu Izraela. Rozproszoną trzodę, którą pożarł najpierw król Asyrii, a potem Nabuchodonozor, Pan obiecuje sprowadzić na Karmel, Baszan i Gilead.

    „Jakże to złamany i skruszony jest młot całej ziemi! Jak Babilon zamienił się w pustynię wśród narodów!”

    • sąd nad Babilonem
    • powrót Izraela
    • upadek bogów

    Że Babilon miasto, które ściskało w jęctwie syny Izraelskie, po szczęśliwem ich do swéj ziemie wywiedzeniu, do szczętu miało być spustoszone od królów z północy.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

51. 51Rozdział 51Dalszy ciąg wyroku na Babilon: Pan posyła wiatr niszczący, przewiewaczy i pobudzonego króla medyjskiego, bo to pomsta za Jego świątynię. Miasto było złotym kielichem, z którego piły narody i oszalały, a teraz upadło nagle i nie dało się wyleczyć; pośrodku wyroku stoi hymn o Bogu, który mocą stworzył ziemię, naprzeciw odlewników wstydzących się własnych posągów. Na koniec prorok daje Sarajaszowi, jadącemu z królem do Babilonu, zapisaną księgę: ma ją przeczytać, przywiązać do niej kamień i wrzucić w Eufrat.11 min

    Dalszy ciąg wyroku na Babilon: Pan posyła wiatr niszczący, przewiewaczy i pobudzonego króla medyjskiego, bo to pomsta za Jego świątynię. Miasto było złotym kielichem, z którego piły narody i oszalały, a teraz upadło nagle i nie dało się wyleczyć; pośrodku wyroku stoi hymn o Bogu, który mocą stworzył ziemię, naprzeciw odlewników wstydzących się własnych posągów. Na koniec prorok daje Sarajaszowi, jadącemu z królem do Babilonu, zapisaną księgę: ma ją przeczytać, przywiązać do niej kamień i wrzucić w Eufrat.

    „Ten szeroki mur Babilonu zostanie doszczętnie podkopany, a jego wysokie bramy spalone ogniem, i trud ludów obróci się wniwecz, i trud narodów pójdzie w ogień i zginie.”

    • pomsta za świątynię
    • złoty kielich
    • księga w Eufracie

    Oznajmuje złe rzeczy, które miały potkać Babilon, i obywatele jego od mężów narodu okrutnego.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

52. 52Rozdział 52Dodatek powtarza koniec panowania Sedecjasza: bunt przeciw Babilonowi, oblężenie, głód, wyłom w murze, pojmanie króla pod Jerychem, wyrok w Rebla i więzienie do końca życia. Nebuzaradan pali świątynię i miasto, a potem spis łupu wylicza miedziane kolumny Salomona z głowicami i granatami, naczynia do służby, straconych kapłanów i urzędników oraz liczby uprowadzonych w trzech wywózkach. Na końcu Ewilmerodach wypuszcza Joachina z więzienia, zmienia mu szaty i daje miejsce przy swoim stole.6 min

    Dodatek powtarza koniec panowania Sedecjasza: bunt przeciw Babilonowi, oblężenie, głód, wyłom w murze, pojmanie króla pod Jerychem, wyrok w Rebla i więzienie do końca życia. Nebuzaradan pali świątynię i miasto, a potem spis łupu wylicza miedziane kolumny Salomona z głowicami i granatami, naczynia do służby, straconych kapłanów i urzędników oraz liczby uprowadzonych w trzech wywózkach. Na końcu Ewilmerodach wypuszcza Joachina z więzienia, zmienia mu szaty i daje miejsce przy swoim stole.

    „Tak Juda został uprowadzony ze swojej ziemi.”

    • upadek Jerozolimy
    • łup ze świątyni
    • uwolnienie Joachina

    O dobyciu miasta Jeruzalem, o Sedecyaszu, któremu oczy wyłupiono, syny jego tuż przed nim pobito, a samego do Babilonu zawiedziono, spalenie miasta, wszech rzeczy tak królewskich, jako kościelnych i ludzkich zabranie. Potem król Ewilmerodach wywiódł z ciemnice Joachyna, króla Judzkiego, i okazał mu łaskę.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

Prorocy

Siedemnaście ksiąg to głosy posłane do narodu w kryzysie: najpierw czterech proroków z obszernymi pismami, potem dwunastu, których księgi są krótkie. Mówią dwie rzeczy naraz — sąd nad niewiernością i obietnicę, że to jeszcze nie koniec.

• Księga Izajasza
• Treny
• Księga Ezechiela
• Księga Daniela
• Księga Ozeasza
• Księga Joela
• Księga Amosa
• Księga Abdiasza
• Księga Jonasza
• Księga Micheasza
• Księga Nahuma
• Księga Habakuka
• Księga Sofoniasza
• Księga Aggeusza
• Księga Zachariasza
• Księga Malachiasza