Księga Rodzaju

Rozdziały i ich streszczenia

Rozwiń rozdział, żeby przeczytać, o czym jest. Streszczenia pisane kursywą pochodzą z wydania z 1923 roku.

1. 1Rozdział 1Bóg w sześciu dniach porządkuje pustą ziemię: oddziela światłość od ciemności, wody od nieba i lądu, a potem wypełnia świat roślinami, gwiazdami, rybami, ptakami i zwierzętami. Na końcu stwarza człowieka na swój obraz, mężczyznę i kobietę, i oddaje mu ziemię pod opiekę. Każdy dzień zamyka ocena, że to, co powstało, jest dobre.5 min

   Bóg w sześciu dniach porządkuje pustą ziemię: oddziela światłość od ciemności, wody od nieba i lądu, a potem wypełnia świat roślinami, gwiazdami, rybami, ptakami i zwierzętami. Na końcu stwarza człowieka na swój obraz, mężczyznę i kobietę, i oddaje mu ziemię pod opiekę. Każdy dzień zamyka ocena, że to, co powstało, jest dobre.

   „Bóg powiedział: »Niech stanie się światłość« – i stała się światłość.”

   • stworzenie świata
   • sześć dni
   • stworzenie człowieka

   O świata stworzeniu, rzeczy stworzonych różności, i ozdobie; o stanie człowieka, któremu Bóg poddał wszystko, co stworzył.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

2. 2Rozdział 2Po ukończeniu nieba i ziemi Bóg odpoczywa dnia siódmego i poświęca go. Potem lepi człowieka z mułu ziemi, tchnie w jego oblicze tchnienie życia i osadza go w ogrodzie rozkoszy, skąd rozchodzą się cztery rzeki, z zakazem jedzenia z drzewa poznania dobra i zła. Gdy wśród zwierząt nazwanych przez Adama nie znajduje się dla niego pomoc, Bóg buduje kobietę z jego żebra i przyprowadza ją do niego.3 min

   Po ukończeniu nieba i ziemi Bóg odpoczywa dnia siódmego i poświęca go. Potem lepi człowieka z mułu ziemi, tchnie w jego oblicze tchnienie życia i osadza go w ogrodzie rozkoszy, skąd rozchodzą się cztery rzeki, z zakazem jedzenia z drzewa poznania dobra i zła. Gdy wśród zwierząt nazwanych przez Adama nie znajduje się dla niego pomoc, Bóg buduje kobietę z jego żebra i przyprowadza ją do niego.

   „Pan Bóg ulepił więc człowieka z mułu ziemi i tchnął w jego oblicze tchnienie życia, i człowiek stał się duszą żyjącą.”

   • dzień siódmy
   • ogród rozkoszy
   • stworzenie kobiety

   Bóg w dzień siódmy odpoczął, i on poświęcił, człowieka w Raju posadził, z drzewa pewnego owocu jeść zakazał, a z żebra jego Hewę jemu na pomoc utworzył.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

3. 3Rozdział 3Wąż namawia kobietę, by zjadła owoc z drzewa poznania dobra i zła, zapewniając, że nie umrze. Kobieta je i daje mężowi; oboje poznają swoją nagość i ukrywają się przed Panem Bogiem między drzewami. Bóg przeklina węża, zapowiada nieprzyjaźń między jego nasieniem a nasieniem kobiety, wyznacza kobiecie ból rodzenia, a mężczyźnie trud pracy, i wypędza oboje z raju, przed którym stawia Cheruby z mieczem ognistym.4 min

   Wąż namawia kobietę, by zjadła owoc z drzewa poznania dobra i zła, zapewniając, że nie umrze. Kobieta je i daje mężowi; oboje poznają swoją nagość i ukrywają się przed Panem Bogiem między drzewami. Bóg przeklina węża, zapowiada nieprzyjaźń między jego nasieniem a nasieniem kobiety, wyznacza kobiecie ból rodzenia, a mężczyźnie trud pracy, i wypędza oboje z raju, przed którym stawia Cheruby z mieczem ognistym.

   „W pocie oblicza swego będziesz pożywał chleba, aż wrócisz do ziemi, z której zostałeś wzięty.”

   • upadek człowieka
   • kłamstwo węża
   • wygnanie z raju

   Chytrością węża Adam i Hewa do upadku przyprowadzeni, z raju po naznaczonem karaniu wygnani.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

4. 4Rozdział 4Ewa rodzi Kaina i Abla; starszy uprawia ziemię, młodszy pasie owce. Gdy Pan przyjmuje dary Abla, a dary Kaina pomija, Kain wyprowadza brata na pole i zabija go, za co zostaje przeklęty i skazany na tułaczkę, choć Pan naznacza go znakiem chroniącym przed śmiercią. Od jego potomka Lamecha idą rody pasterzy, muzyków i kowali, a Adamowi rodzi się Set, po którym Enos zaczyna wzywać imienia Pańskiego.4 min

   Ewa rodzi Kaina i Abla; starszy uprawia ziemię, młodszy pasie owce. Gdy Pan przyjmuje dary Abla, a dary Kaina pomija, Kain wyprowadza brata na pole i zabija go, za co zostaje przeklęty i skazany na tułaczkę, choć Pan naznacza go znakiem chroniącym przed śmiercią. Od jego potomka Lamecha idą rody pasterzy, muzyków i kowali, a Adamowi rodzi się Set, po którym Enos zaczyna wzywać imienia Pańskiego.

   „Głos krwi twojego brata woła do Mnie z ziemi.”

   • bratobójstwo
   • ofiara
   • znak Kaina
   • potomkowie Lamecha

   Kain Abla brata swego zabił, dlatego od Boga karany, był zbiegiem, i zrodził Henocha; także i Adam zrodził Setha, temu ale narodził się Enos.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

5. 5Rozdział 5Lista dziesięciu pokoleń od Adama do Noego: przy każdym imieniu podany jest wiek ojca przy narodzeniu syna, lata przeżyte potem i suma wszystkich lat, zamknięta słowem, że umarł. Najdłużej żyje Matusala, dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć lat. Wyjątkiem jest Henoch, którego Bóg zabiera po trzystu sześćdziesięciu pięciu latach, a ostatni z rodu, Noe, rodzi Sema, Chama i Jafeta.3 min

   Lista dziesięciu pokoleń od Adama do Noego: przy każdym imieniu podany jest wiek ojca przy narodzeniu syna, lata przeżyte potem i suma wszystkich lat, zamknięta słowem, że umarł. Najdłużej żyje Matusala, dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć lat. Wyjątkiem jest Henoch, którego Bóg zabiera po trzystu sześćdziesięciu pięciu latach, a ostatni z rodu, Noe, rodzi Sema, Chama i Jafeta.

   „Chodził z Bogiem i nie było go widać, bo zabrał go Bóg.”

   • potomkowie Adama
   • długowieczność
   • zabranie Henocha

   Rodzaj i potomstwo Adamowe aż do Noego.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

6. 6Rozdział 6Synowie Boży biorą za żony córki ludzkie, a Bóg, widząc, że myśl ludzkiego serca stale zwraca się ku złemu, skraca dni człowieka do stu dwudziestu lat i postanawia zgładzić z ziemi ludzi i zwierzęta. Łaskę znajduje jedynie Noe, człowiek sprawiedliwy, ojciec Sema, Chama i Jafeta. Bóg zapowiada mu potop, podaje wymiary arki z drzewa heblowanego i każe wprowadzić do niej rodzinę oraz zwierzęta parami.3 min

   Synowie Boży biorą za żony córki ludzkie, a Bóg, widząc, że myśl ludzkiego serca stale zwraca się ku złemu, skraca dni człowieka do stu dwudziestu lat i postanawia zgładzić z ziemi ludzi i zwierzęta. Łaskę znajduje jedynie Noe, człowiek sprawiedliwy, ojciec Sema, Chama i Jafeta. Bóg zapowiada mu potop, podaje wymiary arki z drzewa heblowanego i każe wprowadzić do niej rodzinę oraz zwierzęta parami.

   „Noe jednak znalazł łaskę przed Panem.”

   • potop
   • arka
   • zepsucie ziemi
   • sprawiedliwy Noe

   Przyczyna potopu grzech ludzki; wszakże sprawiedliwy był Noe, któremu Bóg nakazuje budować korab, aby w nim Noe z swoim narodem, i nasienie wszystkich zwierząt zachowane było.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

7. 7Rozdział 7Pan każe Noemu wejść do arki i zabrać zwierzęta czyste po siedem par, a nieczyste po dwie, bo za siedem dni spuści deszcz na czterdzieści dni i nocy. Noe ma sześćset lat, gdy wchodzi do arki z żoną, trzema synami i ich żonami; zwierzęta wchodzą parami, a Pan zamyka za nim drzwi. Wody źródeł głębiny i upustów niebieskich unoszą arkę, przykrywają góry na piętnaście łokci i zalegają ziemię sto pięćdziesiąt dni.3 min

   Pan każe Noemu wejść do arki i zabrać zwierzęta czyste po siedem par, a nieczyste po dwie, bo za siedem dni spuści deszcz na czterdzieści dni i nocy. Noe ma sześćset lat, gdy wchodzi do arki z żoną, trzema synami i ich żonami; zwierzęta wchodzą parami, a Pan zamyka za nim drzwi. Wody źródeł głębiny i upustów niebieskich unoszą arkę, przykrywają góry na piętnaście łokci i zalegają ziemię sto pięćdziesiąt dni.

   „Pozostał tylko Noe i ci, którzy byli z nim w arce.”

   • potop
   • arka Noego
   • czterdzieści dni
   • zagłada stworzenia

   Gdy Noe z swymi, i z zwierzami wszedł do korabia, opanowały wody ziemię sto i pięćdziesiąt dni, i wygładził Bóg wszystko stworzenie, które żyło na ziemi.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

8. 8Rozdział 8Bóg wspomina na Noego, zsyła wiatr i wody zaczynają opadać; arka osiada na górach Armenii, a potem ukazują się szczyty gór. Noe wypuszcza kruka, a następnie trzykrotnie gołębicę: pierwsza wraca, druga przynosi w dziobie zieloną gałązkę oliwną, trzecia nie wraca wcale. Po wyjściu z arki z rodziną i zwierzętami Noe buduje ołtarz i składa całopalenia, a Pan postanawia, że już nigdy nie przeklnie ziemi z powodu ludzi.3 min

   Bóg wspomina na Noego, zsyła wiatr i wody zaczynają opadać; arka osiada na górach Armenii, a potem ukazują się szczyty gór. Noe wypuszcza kruka, a następnie trzykrotnie gołębicę: pierwsza wraca, druga przynosi w dziobie zieloną gałązkę oliwną, trzecia nie wraca wcale. Po wyjściu z arki z rodziną i zwierzętami Noe buduje ołtarz i składa całopalenia, a Pan postanawia, że już nigdy nie przeklnie ziemi z powodu ludzi.

   „Przez wszystkie dni ziemi siew i żniwo, chłód i upał, lato i zima, noc i dzień nie ustaną.”

   • koniec potopu
   • gołębica
   • ołtarz Noego

   Gdy wody pomału opadały, i potop ustawał, po wypuszczeniu kruka i gołębice, Noe z korabia z swymi wychodzi, a zbudowawszy ołtarz ofiarował całopalenia.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

9. 9Rozdział 9Bóg błogosławi Noego i jego synów, oddaje im w ręce zwierzęta i pozwala jeść wszystko, co żyje, zakazuje jednak mięsa z krwią i upomina się o życie człowieka uczynionego na obraz Boży. Potem zawiera przymierze ze wszystkim, co żyje, że potop już nigdy nie spustoszy ziemi. Noe zasadza winnicę, upija się i leży obnażony; Cham rozgłasza to braciom, Sem i Jafet okrywają ojca, a Noe przeklina Kanaana i błogosławi Semowi.4 min

   Bóg błogosławi Noego i jego synów, oddaje im w ręce zwierzęta i pozwala jeść wszystko, co żyje, zakazuje jednak mięsa z krwią i upomina się o życie człowieka uczynionego na obraz Boży. Potem zawiera przymierze ze wszystkim, co żyje, że potop już nigdy nie spustoszy ziemi. Noe zasadza winnicę, upija się i leży obnażony; Cham rozgłasza to braciom, Sem i Jafet okrywają ojca, a Noe przeklina Kanaana i błogosławi Semowi.

   „Łuk mój kładę na obłokach i będzie on znakiem przymierza między Mną a ziemią.”

   • przymierze
   • łuk na obłokach
   • zakaz krwi
   • przekleństwo Kanaana

   Bóg błogosławił Noego, i syny jego, a pozwoliwszy mięso na pokarm, krew pożywać zakazuje. Przymierze między Bogiem i ludźmi, że żadną miarą nie będzie zagubione wszelkie ciało wodami potopu, tęczą bywa potwierdzone. Noe Chama przeklina, Sema zaś i Japheta błogosławi.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

10. 10Rozdział 10Spis narodów, które po potopie wywiodły się od trzech synów Noego: od Jafeta ludy wysp, od Chama Kusz, Mesraim, Put i Kanaan, od Sema rody sięgające Hebera i Joktana. W rodzie Chama wyróżniony jest Nemrod, wielki myśliwy, którego królestwo zaczyna się od Babilonu w ziemi Sennaar, oraz Assur, budowniczy Niniwy. Podane są też granice Kananejczyków, od Sydonu aż do Gazy, Sodomy i Gomory, a rody uporządkowane według języków, ziem i narodów.3 min

    Spis narodów, które po potopie wywiodły się od trzech synów Noego: od Jafeta ludy wysp, od Chama Kusz, Mesraim, Put i Kanaan, od Sema rody sięgające Hebera i Joktana. W rodzie Chama wyróżniony jest Nemrod, wielki myśliwy, którego królestwo zaczyna się od Babilonu w ziemi Sennaar, oraz Assur, budowniczy Niniwy. Podane są też granice Kananejczyków, od Sydonu aż do Gazy, Sodomy i Gomory, a rody uporządkowane według języków, ziem i narodów.

    „Oto rody synów Noego według ich ludów i narodów. Od nich wywodzą się narody, które po potopie rozeszły się po ziemi.”

    • spis narodów
    • potomkowie Noego
    • rodowód Nemroda

    Rodzaju opisanie synów Noego, od których są rozdzielone narody po potopie.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

11. 11Rozdział 11Ludzie mówiący jednym językiem osiedlają się na równinie Szinear i zaczynają budować miasto z wieżą sięgającą nieba, żeby zdobyć sobie sławne imię. Pan zstępuje, miesza ich mowę tak, że nikt nie rozumie głosu bliźniego, i rozprasza ich po ziemi, a budowa się urywa. Dalej idzie rodowód Sema aż do Terego, który zabiera Abrama, Saraj i Lota z Ur Chaldejczyków w drogę do Kanaanu, lecz zatrzymuje się w Haranie i tam umiera.4 min

    Ludzie mówiący jednym językiem osiedlają się na równinie Szinear i zaczynają budować miasto z wieżą sięgającą nieba, żeby zdobyć sobie sławne imię. Pan zstępuje, miesza ich mowę tak, że nikt nie rozumie głosu bliźniego, i rozprasza ich po ziemi, a budowa się urywa. Dalej idzie rodowód Sema aż do Terego, który zabiera Abrama, Saraj i Lota z Ur Chaldejczyków w drogę do Kanaanu, lecz zatrzymuje się w Haranie i tam umiera.

    „Dlatego nazwano je Babel, bo tam Pan pomieszał język całej ziemi i stamtąd rozproszył ludzi po wszystkich krainach.”

    • wieża Babel
    • pomieszanie języków
    • rodowód Sema

    W budowaniu wieży Babel pomięszany jest język. Rodzaj Sema, syna Noego, aż do Abrama się oznajmuje.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

12. 12Rozdział 12Pan każe Abramowi wyjść z ziemi ojców do kraju, który mu wskaże, i obiecuje uczynić go wielkim narodem oraz błogosławić w nim wszystkie narody ziemi. Siedemdziesięcioletni Abram rusza z Charanu z Saraj i Lotem, dochodzi do Sychem i Betel, gdzie buduje ołtarze Panu, a przed głodem schodzi do Egiptu. Tam podaje Saraj za swoją siostrę, faraon zabiera ją do swojego domu, lecz dotknięty plagami odsyła ją Abramowi i każe mu odejść z całym dobytkiem.3 min

    Pan każe Abramowi wyjść z ziemi ojców do kraju, który mu wskaże, i obiecuje uczynić go wielkim narodem oraz błogosławić w nim wszystkie narody ziemi. Siedemdziesięcioletni Abram rusza z Charanu z Saraj i Lotem, dochodzi do Sychem i Betel, gdzie buduje ołtarze Panu, a przed głodem schodzi do Egiptu. Tam podaje Saraj za swoją siostrę, faraon zabiera ją do swojego domu, lecz dotknięty plagami odsyła ją Abramowi i każe mu odejść z całym dobytkiem.

    „Wyjdź ze swojej ziemi, od swojej rodziny i z domu swojego ojca, i idź do ziemi, którą ci wskażę.”

    • wezwanie Abrama
    • błogosławieństwo
    • pobyt w Egipcie

    Abram z rozkazania Bożego z ojczyzny wychodzi, i do Sychem się udaje; czasu głodu ale stąpił do Egiptu, którego żona wzięta do domu Pharaonowego; dlatego Pharao od Boga karany żonę Abrahamowi przywraca.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

13. 13Rozdział 13Abram wraca z Egiptu bogaty w dobytek, złoto i srebro, i staje znów przy ołtarzu między Betel a Haj. Ziemia nie mieści obu stad, a pasterze Abrama i Lota wszczynają spór, więc Abram pozwala wybrać pierwszemu: Lot bierze nawodnioną krainę nad Jordanem i osiada w Sodomie, której mieszkańcy byli bardzo źli. Pan obiecuje wtedy Abramowi tę krainę na wieki i potomstwo liczne jak proch ziemi, a Abram rozbija namiot przy dąbrowie Mamre w Hebronie.3 min

    Abram wraca z Egiptu bogaty w dobytek, złoto i srebro, i staje znów przy ołtarzu między Betel a Haj. Ziemia nie mieści obu stad, a pasterze Abrama i Lota wszczynają spór, więc Abram pozwala wybrać pierwszemu: Lot bierze nawodnioną krainę nad Jordanem i osiada w Sodomie, której mieszkańcy byli bardzo źli. Pan obiecuje wtedy Abramowi tę krainę na wieki i potomstwo liczne jak proch ziemi, a Abram rozbija namiot przy dąbrowie Mamre w Hebronie.

    „Całą tę ziemię, którą widzisz, dam tobie i twemu potomstwu na wieki.”

    • rozstanie z Lotem
    • spór pasterzy
    • obietnica ziemi

    Abram dzieli się ziemią z Lotem, i mieszka w ziemi Chananejskiéj, kędy Bóg znowu obiecuje ziemię Chananejską Abrahamowi, i nasieniu jego.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

14. 14Rozdział 14Czterech królów ze wschodu pod wodzą Kedorlaomera rozbija pięciu królów Sodomy, Gomory i okolicznych miast, zabiera ich mienie, a wraz z nim Lota. Abram, słysząc o niewoli bratanka, zbiera trzystu osiemnastu ludzi ze swojego domu, nocą rozbija zwycięzców i odzyskuje mienie, Lota oraz jeńców. W drodze powrotnej błogosławi mu Melchizedek, kapłan Boga Najwyższego; Abram daje mu dziesięcinę, lecz od króla Sodomy nie chce wziąć nawet rzemyka od obuwia.4 min

    Czterech królów ze wschodu pod wodzą Kedorlaomera rozbija pięciu królów Sodomy, Gomory i okolicznych miast, zabiera ich mienie, a wraz z nim Lota. Abram, słysząc o niewoli bratanka, zbiera trzystu osiemnastu ludzi ze swojego domu, nocą rozbija zwycięzców i odzyskuje mienie, Lota oraz jeńców. W drodze powrotnej błogosławi mu Melchizedek, kapłan Boga Najwyższego; Abram daje mu dziesięcinę, lecz od króla Sodomy nie chce wziąć nawet rzemyka od obuwia.

    „Melchizedek zaś, król Salemu, wyniósł chleb i wino; był on bowiem kapłanem Boga Najwyższego.”

    • wojna królów
    • uwolnienie Lota
    • błogosławieństwo Melchizedeka
    • dziesięcina

    Wojna przeciw Sodomczykom. Wszystka majętność Sodomska, i Gomorska, ktemu i Lot a majętność jego zabrana od zwycięzców, których Abram prześladując poraził; wszystkę majętność, i Lota brata swego, przywrócił. Któremu Abrahamowi Melchisedech błogosławił.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

15. 15Rozdział 15Abram skarży się w widzeniu, że odejdzie bezdzietny i że jego dziedzicem będzie domowy sługa Eliezer. Pan wyprowadza go pod niebo, każe policzyć gwiazdy i zapowiada, że takie właśnie będzie jego potomstwo. Na znak obietnicy ziemi Abram rozcina jałówkę, kozę i barana, zapada w twardy sen i słyszy o czterystu latach niewoli potomków, a między połowami zwierząt przechodzą dymiący piec i ognista pochodnia.3 min

    Abram skarży się w widzeniu, że odejdzie bezdzietny i że jego dziedzicem będzie domowy sługa Eliezer. Pan wyprowadza go pod niebo, każe policzyć gwiazdy i zapowiada, że takie właśnie będzie jego potomstwo. Na znak obietnicy ziemi Abram rozcina jałówkę, kozę i barana, zapada w twardy sen i słyszy o czterystu latach niewoli potomków, a między połowami zwierząt przechodzą dymiący piec i ognista pochodnia.

    „Abram uwierzył Bogu i zostało mu to policzone za sprawiedliwość.”

    • wiara Abrama
    • obietnica potomstwa
    • przymierze
    • zapowiedź niewoli

    Abrahamowi o potomkach wątpiącemu przyślubia Bóg syna, któremu wierząc Abraham stawa się usprawiedliwionym; a na znak obiecanéj ziemie, naznaczoną od Boga ofiarę ofiaruje i słyszy swych potomków pielgrzymowanie.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

16. 16Rozdział 16Bezdzietna Sarai daje swojemu mężowi Abramowi egipską służącą Agar, a ta po poczęciu zaczyna gardzić panią; gnębiona, ucieka na pustynię. Przy źródle u drogi Sur znajduje ją Anioł Pański, każe jej wrócić i ukorzyć się, a zapowiada niezliczone potomstwo i syna o imieniu Izmael. Hagar wraca i rodzi go, gdy Abram ma osiemdziesiąt sześć lat.3 min

    Bezdzietna Sarai daje swojemu mężowi Abramowi egipską służącą Agar, a ta po poczęciu zaczyna gardzić panią; gnębiona, ucieka na pustynię. Przy źródle u drogi Sur znajduje ją Anioł Pański, każe jej wrócić i ukorzyć się, a zapowiada niezliczone potomstwo i syna o imieniu Izmael. Hagar wraca i rodzi go, gdy Abram ma osiemdziesiąt sześć lat.

    „Naprawdę, tu widziałam Tego, który mnie widzi.”

    • ucieczka Agar
    • obietnica potomstwa
    • narodziny Izmaela

    Sarai żona Abramowa daje sługę swą Agar mężowi za żonę, która kiedy poczęła, wzgardziła panią swoją, za co trapiona od Sarai, uciekła: ale za rozkazem Anioła wróciła się, a porodziła Ismaela.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

17. 17Rozdział 17Abraham ma dziewięćdziesiąt dziewięć lat, gdy ukazuje mu się Bóg, zawiera z nim wieczne przymierze i oddaje jego potomstwu całą ziemię Kanaan. Abram otrzymuje wtedy nowe imię Abraham, Saraj staje się Sarą, a Bóg zapowiada syna, któremu na imię będzie Izaak; o Izmaelu też nie zapomina i obiecuje mu dwunastu władców. Znakiem przymierza ma być obrzezanie, więc Abraham jeszcze tego samego dnia obrzezuje siebie, Izmaela i wszystkich mężczyzn ze swojego domu.4 min

    Abraham ma dziewięćdziesiąt dziewięć lat, gdy ukazuje mu się Bóg, zawiera z nim wieczne przymierze i oddaje jego potomstwu całą ziemię Kanaan. Abram otrzymuje wtedy nowe imię Abraham, Saraj staje się Sarą, a Bóg zapowiada syna, któremu na imię będzie Izaak; o Izmaelu też nie zapomina i obiecuje mu dwunastu władców. Znakiem przymierza ma być obrzezanie, więc Abraham jeszcze tego samego dnia obrzezuje siebie, Izmaela i wszystkich mężczyzn ze swojego domu.

    „Ja jestem Bogiem wszechmogącym. Chodź przede Mną i bądź doskonały.”

    • przymierze
    • obrzezanie
    • zmiana imienia
    • obietnica Izaaka

    Bóg przymierze stanowi z Abramem, a tak jego jak i Sarai imię odmienia: Obrzezanie na znak przymierza rozkazuje, i obiecuje mu syna z Sary: Abram rozkaz Boski wypełnia.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

18. 18Rozdział 18Pan ukazuje się Abrahamowi w dolinie Mambre pod postacią trzech mężczyzn, którym gospodarz zastawia cielę, podpłomyki i mleko. Goście zapowiadają, że za rok Sara urodzi syna, a ona śmieje się w skrytości, bo oboje są już starzy; przyłapana, wypiera się ze strachu. Potem mężczyźni ruszają w stronę Sodomy, a Abraham targuje się z Panem o miasto, schodząc od pięćdziesięciu sprawiedliwych do dziesięciu.5 min

    Pan ukazuje się Abrahamowi w dolinie Mambre pod postacią trzech mężczyzn, którym gospodarz zastawia cielę, podpłomyki i mleko. Goście zapowiadają, że za rok Sara urodzi syna, a ona śmieje się w skrytości, bo oboje są już starzy; przyłapana, wypiera się ze strachu. Potem mężczyźni ruszają w stronę Sodomy, a Abraham targuje się z Panem o miasto, schodząc od pięćdziesięciu sprawiedliwych do dziesięciu.

    „Czy jest coś trudnego dla Boga?”

    • gościna Abrahama
    • obietnica syna
    • modlitwa za Sodomę

    Pan się ukazał Abrahamowi w postaci trzech Aniołów, które Abraham wdzięcznie przyjmuje, a Bóg mu obietnicę o urodzeniu syna powtarza: Sarę że się z tego śmiała, zgromił: Przepowiada karanie Sodomy i Gomorry, za które Abraham się modli.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

19. 19Rozdział 19Dwaj aniołowie przychodzą wieczorem do Sodomy i Lot przyjmuje ich pod dach, a mieszkańcy otaczają dom i żądają wydania gości; wysłańcy rażą napastników ślepotą. O świcie wyprowadzają Lota z żoną i dwiema córkami, Pan zsyła na Sodomę i Gomorę siarkę i ogień, a żona Lota ogląda się za siebie i zamienia w słup soli. Ocalony ucieka do Soaru, potem mieszka w pieczarze w górach, gdzie jego córki upijają go winem i rodzą mu synów Moaba i Ammona.6 min

    Dwaj aniołowie przychodzą wieczorem do Sodomy i Lot przyjmuje ich pod dach, a mieszkańcy otaczają dom i żądają wydania gości; wysłańcy rażą napastników ślepotą. O świcie wyprowadzają Lota z żoną i dwiema córkami, Pan zsyła na Sodomę i Gomorę siarkę i ogień, a żona Lota ogląda się za siebie i zamienia w słup soli. Ocalony ucieka do Soaru, potem mieszka w pieczarze w górach, gdzie jego córki upijają go winem i rodzą mu synów Moaba i Ammona.

    „Kiedy Bóg niszczył miasta tamtej krainy, pamiętał o Abrahamie i ocalił Lota z zagłady miast, w których mieszkał.”

    • zagłada Sodomy
    • ocalenie Lota
    • słup soli
    • córki Lota

    Lot Anioły przyjmuje, które Sodomczycy zelżyć chcieli: Aniołowie Lota wywiodli z Sodomy z żoną i z córkami jego, a Sodomę wywrócili: Żona Lotowa oględując się, w słup soli się obróciła. Lot z pijaństwa, córki jego z głupstwa grzeszą, zkąd pochodzą Moabitowie i Ammonitowie.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

20. 20Rozdział 20Abraham osiada jako przybysz w Gerarze i mówi o Sarze, że jest jego siostrą, więc król Abimelech bierze ją do siebie. Bóg ostrzega go we śnie, że kobieta ma męża i że grozi mu za to śmierć; Abimelech, który jej nie dotknął, wypomina Abrahamowi oszustwo, oddaje mu żonę i dokłada bydło, sługi oraz tysiąc srebrników. Na modlitwę Abrahama Bóg uzdrawia dom króla, w którym wcześniej zamknął każde łono.3 min

    Abraham osiada jako przybysz w Gerarze i mówi o Sarze, że jest jego siostrą, więc król Abimelech bierze ją do siebie. Bóg ostrzega go we śnie, że kobieta ma męża i że grozi mu za to śmierć; Abimelech, który jej nie dotknął, wypomina Abrahamowi oszustwo, oddaje mu żonę i dokłada bydło, sługi oraz tysiąc srebrników. Na modlitwę Abrahama Bóg uzdrawia dom króla, w którym wcześniej zamknął każde łono.

    „Teraz więc oddaj żonę jej mężowi, bo jest on Prorokiem i będzie się modlił za ciebie, a będziesz żył.”

    • król Abimelech
    • ostrzeżenie we śnie
    • modlitwa Abrahama

    Abraham przechodzi do Gerar, gdzie Abimelech król wziął żonę jego z niewiadomości: którą za rozkazem Pańskim oddał Abrahamowi; a Abraham modląc się za Abimelecha wyprosił od Boga zdrowie domu królewskiemu.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

21. 21Rozdział 21Sara rodzi Abrahamowi obiecanego syna, Izaaka, ojciec obrzezuje go ósmego dnia, a w dniu odstawienia od piersi wyprawia wielką ucztę. Sara każe mu potem odprawić niewolnicę Agarę razem z jej synem; gdy na pustyni kończy się woda w bukłaku, Bóg wskazuje matce studnię i obiecuje, że chłopiec stanie się wielkim narodem. Na koniec Abimelech i Fikol przychodzą zawrzeć przymierze, a siedem owiec potwierdza, że studnia w Bersabee należy do Abrahama.4 min

    Sara rodzi Abrahamowi obiecanego syna, Izaaka, ojciec obrzezuje go ósmego dnia, a w dniu odstawienia od piersi wyprawia wielką ucztę. Sara każe mu potem odprawić niewolnicę Agarę razem z jej synem; gdy na pustyni kończy się woda w bukłaku, Bóg wskazuje matce studnię i obiecuje, że chłopiec stanie się wielkim narodem. Na koniec Abimelech i Fikol przychodzą zawrzeć przymierze, a siedem owiec potwierdza, że studnia w Bersabee należy do Abrahama.

    „Bóg sprawił mi śmiech. Każdy, kto usłyszy, będzie się śmiał razem ze mną.”

    • narodziny Izaaka
    • wygnanie Agar
    • studnia w Bersabee
    • przymierze z Abimelechem

    Sara urodziła Abrahamowi Izaaka: a Abraham wyrzucił Agar z Ismaelem, którą Bóg cieszy na puszczy. Abimelech przymierze stanowi z Abrahamem.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

22. 22Rozdział 22Bóg wystawia Abrahama na próbę i każe mu złożyć w ofierze całopalnej jedynego syna Izaaka w ziemi Widzenia. Abraham wyrusza z nim i z drewnem, buduje ołtarz i podnosi miecz, ale Anioł Pański wstrzymuje jego rękę; w ofierze idzie baran zaplątany rogami w cierniu, a miejsce dostaje nazwę Pan widzi. Po powrocie do Bersabei Abraham dowiaduje się, że Melcha urodziła ośmiu synów jego bratu Nachorowi, a jednemu z nich, Batuelowi, urodziła się Rebeka.4 min

    Bóg wystawia Abrahama na próbę i każe mu złożyć w ofierze całopalnej jedynego syna Izaaka w ziemi Widzenia. Abraham wyrusza z nim i z drewnem, buduje ołtarz i podnosi miecz, ale Anioł Pański wstrzymuje jego rękę; w ofierze idzie baran zaplątany rogami w cierniu, a miejsce dostaje nazwę Pan widzi. Po powrocie do Bersabei Abraham dowiaduje się, że Melcha urodziła ośmiu synów jego bratu Nachorowi, a jednemu z nich, Batuelowi, urodziła się Rebeka.

    „Nie wyciągaj ręki na chłopca ani mu niczego nie czyń. Teraz poznałem, że boisz się Boga, bo nie oszczędziłeś jedynego syna swojego ze względu na Mnie.”

    • próba Abrahama
    • ofiara Izaaka
    • baran zamiast syna
    • potomstwo Nachora

    Bóg doświadcza posłuszeństwa Abrahamowego: każe sobie Izaaka ofiarować, a doznawszy posłuszeństwo jego, nie da Izaaka zabijać, ale barana miasto niego przyjmuje: Nasienie Nachora, brata Abrahamowego rozmnożone.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

23. 23Rozdział 23Sara umiera w wieku stu dwudziestu siedmiu lat w Arbee, czyli w Hebronie, a Abraham opłakuje ją i prosi synów Cheta o miejsce na grób. Efron proponuje, że odda mu pole z podwójną pieczarą w darze, lecz Abraham chce zapłacić i odważa czterysta syklów srebra w obecności całego ludu. Pole i pieczara naprzeciwko Mamre stają się jego własnością grobową i tam chowa swoją żonę.3 min

    Sara umiera w wieku stu dwudziestu siedmiu lat w Arbee, czyli w Hebronie, a Abraham opłakuje ją i prosi synów Cheta o miejsce na grób. Efron proponuje, że odda mu pole z podwójną pieczarą w darze, lecz Abraham chce zapłacić i odważa czterysta syklów srebra w obecności całego ludu. Pole i pieczara naprzeciwko Mamre stają się jego własnością grobową i tam chowa swoją żonę.

    „Jestem u was przybyszem i gościem. Dajcie mi prawo do grobu wśród was, abym mógł pochować moją zmarłą.”

    • śmierć Sary
    • pieczara w Hebronie
    • zakup pola

    Sara Abrahamowi umarła, którą wjaskiniw jaskini dwoistéj od Ephrona odkupionéj pogrzebł.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

24. 24Rozdział 24Stary Abraham zobowiązuje przysięgą najstarszego sługę, że nie weźmie dla Izaaka żony spośród Kananejczyków, lecz przywiezie ją z rodziny jego ojca. Sługa jedzie z dziesięcioma wielbłądami do miasta Nachora, przy studni prosi o znak i spotyka Rebekę, która napaja jego wielbłądy; obdarowuje ją złotem i przedstawia sprawę jej bratu Labanowi oraz Batuelowi. Ci oddają dziewczynę, ona sama zgadza się jechać, a Izaak wprowadza ją do namiotu swojej matki i bierze za żonę.10 min

    Stary Abraham zobowiązuje przysięgą najstarszego sługę, że nie weźmie dla Izaaka żony spośród Kananejczyków, lecz przywiezie ją z rodziny jego ojca. Sługa jedzie z dziesięcioma wielbłądami do miasta Nachora, przy studni prosi o znak i spotyka Rebekę, która napaja jego wielbłądy; obdarowuje ją złotem i przedstawia sprawę jej bratu Labanowi oraz Batuelowi. Ci oddają dziewczynę, ona sama zgadza się jechać, a Izaak wprowadza ją do namiotu swojej matki i bierze za żonę.

    „Błogosławiony Pan, Bóg mego pana Abrahama, który nie odmówił swej łaski i wierności mojemu panu i prostą drogą przywiódł mnie do domu brata mego pana.”

    • żona dla Izaaka
    • spotkanie przy studni
    • przysięga sługi

    Abraham posyła sługę do Mezopotamii szukać żony Izaakowi: sługa prosząc Boga o szczęśliwe powodzenie, Rebekę Izaakowi przyprowadził, którą Izaak wziął za żonę.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

25. 25Rozdział 25Abraham ma jeszcze synów z Ceturą, cały majątek zostawia Izaakowi, umiera w wieku stu siedemdziesięciu pięciu lat i zostaje pochowany obok Sary. Osobny spis wylicza dwunastu książąt z rodu Izmaela; potem bezpłodna Rebeka poczyna po modlitwie Izaaka i rodzi bliźnięta, o których Pan mówi, że wyjdą z nich dwa walczące ze sobą ludy. Ezaw wyrasta na myśliwego, Jakub na człowieka spokojnego, a wyczerpany łowami Ezaw sprzedaje bratu pierworództwo za potrawę z soczewicy.4 min

    Abraham ma jeszcze synów z Ceturą, cały majątek zostawia Izaakowi, umiera w wieku stu siedemdziesięciu pięciu lat i zostaje pochowany obok Sary. Osobny spis wylicza dwunastu książąt z rodu Izmaela; potem bezpłodna Rebeka poczyna po modlitwie Izaaka i rodzi bliźnięta, o których Pan mówi, że wyjdą z nich dwa walczące ze sobą ludy. Ezaw wyrasta na myśliwego, Jakub na człowieka spokojnego, a wyczerpany łowami Ezaw sprzedaje bratu pierworództwo za potrawę z soczewicy.

    „Dwa narody są w twoim łonie i dwa ludy z twojego łona się rozdzielą. Jeden lud zwycięży drugi, a starszy będzie służył młodszemu.”

    • śmierć Abrahama
    • potomkowie Izmaela
    • bliźnięta Rebeki
    • sprzedane pierworództwo

    Abraham z Ceturą napłodził synów. Tenże umarł, i od synów pogrzebiony jest: Ismaelowe potomstwo, wiek, i śmierć. Izaak dwuch synów spłodził, z których starszy pierworództwo swe młodszemu zaprzedał.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

26. 26Rozdział 26Głód sprowadza Izaaka do Geraru, gdzie Pan zakazuje mu schodzić do Egiptu i powtarza obietnice złożone Abrahamowi. Izaak podaje Rebekę za siostrę, póki Abimelech nie odkrywa prawdy; bogaci się przy tym tak, że zazdrośni Filistyni zasypują studnie jego ojca, a nowe Izaak nazywa Potwarzą, Nieprzyjaźnią i Przestrzenią. W Bersabei buduje ołtarz i zawiera przymierze z Abimelechem, a Ezaw bierze dwie żony, które sprawiają ból jego rodzicom.6 min

    Głód sprowadza Izaaka do Geraru, gdzie Pan zakazuje mu schodzić do Egiptu i powtarza obietnice złożone Abrahamowi. Izaak podaje Rebekę za siostrę, póki Abimelech nie odkrywa prawdy; bogaci się przy tym tak, że zazdrośni Filistyni zasypują studnie jego ojca, a nowe Izaak nazywa Potwarzą, Nieprzyjaźnią i Przestrzenią. W Bersabei buduje ołtarz i zawiera przymierze z Abimelechem, a Ezaw bierze dwie żony, które sprawiają ból jego rodzicom.

    „Ja jestem Bogiem twojego ojca Abrahama. Nie bój się, bo Ja jestem z tobą.”

    • pobyt w Gerarze
    • spór o studnie
    • przymierze z Abimelechem

    Izaak w Gerarze mieszka, gdzie mu się napierwéj Bóg ukazał: żonę swoją siostrą zowie: Król Abimelech ujrzawszy go żartującego z nią, poznał, że była żona jego. Zaczem rozkazał ludowi swemu, aby się jéj nikt nie tykał. Abimelech uczynił przymierze z Izaakiem.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

27. 27Rozdział 27Niewidzący już Izaak posyła starszego syna Ezawa na łowy, żeby przy ulubionej potrawie pobłogosławić go przed śmiercią. Rebeka podsłuchuje to i ubiera Jakuba w szaty brata, okrywa mu ręce skórkami koźląt i daje przygotowane mięso, a oszukany ojciec oddaje młodszemu obfitość zboża i wina oraz panowanie nad braćmi. Gdy Ezaw wraca, zostaje mu tylko błogosławieństwo życia z miecza; z nienawiści planuje zabić brata, więc Rebeka wyprawia Jakuba do Labana w Haranie.7 min

    Niewidzący już Izaak posyła starszego syna Ezawa na łowy, żeby przy ulubionej potrawie pobłogosławić go przed śmiercią. Rebeka podsłuchuje to i ubiera Jakuba w szaty brata, okrywa mu ręce skórkami koźląt i daje przygotowane mięso, a oszukany ojciec oddaje młodszemu obfitość zboża i wina oraz panowanie nad braćmi. Gdy Ezaw wraca, zostaje mu tylko błogosławieństwo życia z miecza; z nienawiści planuje zabić brata, więc Rebeka wyprawia Jakuba do Labana w Haranie.

    „Głos to wprawdzie głos Jakuba, lecz ręce są rękami Ezawa.”

    • błogosławieństwo Izaaka
    • podstęp Jakuba
    • gniew Ezawa
    • ucieczka do Haranu

    Izaak w starości synom błogosławi: Jakób, syn młodszy od matki w szaty Ezawowe ubrany, ubieżał go do błogosławieństwa: zaczem Ezaw oszukany, na Jakóba się rozgniewał: któremu matka do Haran ujść każe.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

28. 28Rozdział 28Izaak błogosławi Jakuba i wysyła go do Mezopotamii Syryjskiej, żeby wziął żonę spośród córek Labana, a Ezaw poślubia w tym czasie Machalat, córkę Izmaela. W drodze z Bersabei do Charanu Jakub zasypia z kamieniem pod głową i widzi anioły wstępujące po drabinie do nieba, a Pan obiecuje mu tę ziemię i potomstwo liczne jak proch. Obudzony stawia kamień jako znak, polewa go oliwą, nazywa miejsce Betel i ślubuje dziesięcinę.4 min

    Izaak błogosławi Jakuba i wysyła go do Mezopotamii Syryjskiej, żeby wziął żonę spośród córek Labana, a Ezaw poślubia w tym czasie Machalat, córkę Izmaela. W drodze z Bersabei do Charanu Jakub zasypia z kamieniem pod głową i widzi anioły wstępujące po drabinie do nieba, a Pan obiecuje mu tę ziemię i potomstwo liczne jak proch. Obudzony stawia kamień jako znak, polewa go oliwą, nazywa miejsce Betel i ślubuje dziesięcinę.

    „I ujrzał we śnie drabinę stojącą na ziemi, której wierzchołek sięgał nieba, a po niej wstępowały i zstępowały anioły Boże.”

    • drabina Jakuba
    • obietnica potomstwa
    • kamień w Betel

    Idąc Jakób do Mezopotamii we śnie Pana ujrzał, i tamże wziąwszy obietnicę od niego o rozkrzewieniu plemienia swego, ocknąwszy ślubem się Panu obowiązał.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

29. 29Rozdział 29Jakub dochodzi do studni w Haranie, odwala z niej kamień, poi trzodę Labana i poznaje Rachel, która pasie owce swojego ojca. Laban przyjmuje go do domu i obiecuje mu młodszą córkę za siedem lat służby, lecz w noc weselną wprowadza do niego Leę, więc Jakub odsługuje kolejne siedem lat. Pan widzi, że Jakub zaniedbuje Leę, i otwiera jej łono: rodzą się Ruben, Symeon, Lewi i Juda, a Rachel pozostaje bezpłodna.5 min

    Jakub dochodzi do studni w Haranie, odwala z niej kamień, poi trzodę Labana i poznaje Rachel, która pasie owce swojego ojca. Laban przyjmuje go do domu i obiecuje mu młodszą córkę za siedem lat służby, lecz w noc weselną wprowadza do niego Leę, więc Jakub odsługuje kolejne siedem lat. Pan widzi, że Jakub zaniedbuje Leę, i otwiera jej łono: rodzą się Ruben, Symeon, Lewi i Juda, a Rachel pozostaje bezpłodna.

    „Jakub służył więc za Rachel siedem lat, a zdały mu się one jak kilka dni, tak wielka była jego miłość.”

    • studnia w Haranie
    • siedem lat służby
    • oszukane wesele
    • narodziny synów

    Przyszedłszy Jakób do Labana, służył mu za Rachel, córkę jego siedm lat: a gdy go Lią przy pokładzinach podeszło: zaś i drugą siedm lat za Rachel służył. Będąc potem Rachel niepłodną, Lia czterzech synów porodziła.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

30. 30Rozdział 30Niepłodna Rachel zazdrości siostrze i daje Jakubowi swoją służącą Balę, z której rodzą się Dan i Neftali; Lia odpowiada, oddając mu Zelfę, matkę Gada i Asera, a po targu o mandragory rodzą się jeszcze Issachar, Zabulon i córka Dyna. Wreszcie Bóg wysłuchuje Rachel i przychodzi na świat Józef. Jakub umawia się z Labanem o pstre i nakrapiane sztuki, kładzie obłupione gałązki przed pojonymi trzodami i bardzo się bogaci.6 min

    Niepłodna Rachel zazdrości siostrze i daje Jakubowi swoją służącą Balę, z której rodzą się Dan i Neftali; Lia odpowiada, oddając mu Zelfę, matkę Gada i Asera, a po targu o mandragory rodzą się jeszcze Issachar, Zabulon i córka Dyna. Wreszcie Bóg wysłuchuje Rachel i przychodzi na świat Józef. Jakub umawia się z Labanem o pstre i nakrapiane sztuki, kładzie obłupione gałązki przed pojonymi trzodami i bardzo się bogaci.

    „I stał się ten człowiek bardzo zamożny: miał liczne trzody, służące i sługi, wielbłądy i osły.”

    • zazdrość sióstr
    • narodziny Józefa
    • umowa z Labanem
    • pstre trzody

    O zawiści Rachel ku Liéj, siostrze swéj w niepłodności, i o wspomnieniu Pańskiem na Rachel, a o poczęciu, i porodzeniu Józepha. O zmowie, która się stała między Labanem a Jakóbem za służbą jego. I o zbogaceniu Jakóba.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

31. 31Rozdział 31Pan każe Jakubowi wrócić do ziemi ojców, więc ten zabiera żony, dzieci i dobytek i potajemnie rusza z Mezopotamii, a Rachela kradnie posągi bożków swojego ojca. Laban dogania uciekających po siedmiu dniach na górze Gilead, przeszukuje namioty i nic nie znajduje, bo bożki leżą pod jukami, na których siedzi Rachela. Po ostrej wymianie zarzutów o dwadzieścia lat służby obaj sypią kopiec i zawierają przymierze, że żaden go nie przekroczy ze złym zamiarem.8 min

    Pan każe Jakubowi wrócić do ziemi ojców, więc ten zabiera żony, dzieci i dobytek i potajemnie rusza z Mezopotamii, a Rachela kradnie posągi bożków swojego ojca. Laban dogania uciekających po siedmiu dniach na górze Gilead, przeszukuje namioty i nic nie znajduje, bo bożki leżą pod jukami, na których siedzi Rachela. Po ostrej wymianie zarzutów o dwadzieścia lat służby obaj sypią kopiec i zawierają przymierze, że żaden go nie przekroczy ze złym zamiarem.

    „Chodź więc, zawrzyjmy przymierze, które będzie świadectwem między mną a tobą.”

    • ucieczka Jakuba
    • ukradzione bożki
    • przymierze w Gilead

    Jakób najwięcéj aby usłuchał Pana, zebrał się do ojczyzny kryjomko z żonami i z dziećmi: Rachel bogi ojcowe zaniosła, i wywiodła ojca foremnie szukającego. Potem z Labanem Jakób przymierze uczyniwszy, wrócił się do swego.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

32. 32Rozdział 32Jakub, który w Machanaim napotkał anioły Boże, wysyła gońców do Ezawa i dowiaduje się, że brat nadciąga z czterystu mężczyznami. Przerażony dzieli obóz na dwa oddziały, prosi Boga o ratunek i wyprawia przed siebie stada kóz, owiec, wielbłądów, krów i osłów jako dar. Po przeprawie przez Jabbok zostaje sam i zmaga się do świtu z nieznanym mężczyzną, który uszkadza mu biodro, daje mu nowe imię i błogosławi go, a miejsce to Jakub nazywa Fanuel.5 min

    Jakub, który w Machanaim napotkał anioły Boże, wysyła gońców do Ezawa i dowiaduje się, że brat nadciąga z czterystu mężczyznami. Przerażony dzieli obóz na dwa oddziały, prosi Boga o ratunek i wyprawia przed siebie stada kóz, owiec, wielbłądów, krów i osłów jako dar. Po przeprawie przez Jabbok zostaje sam i zmaga się do świtu z nieznanym mężczyzną, który uszkadza mu biodro, daje mu nowe imię i błogosławi go, a miejsce to Jakub nazywa Fanuel.

    „Nie będziesz już nazywany Jakub, lecz Izrael, bo skoro byłeś mocny wobec Boga, tym bardziej przemożesz ludzi.”

    • zmaganie nad Jabbokiem
    • imię Izrael
    • dary dla Ezawa

    Jakób Anioły ujrzawszy, posłał dary bratu Ezawowi: a za ten czas z Aniołem się mocował, i tam błogosławieństwo i odmienienie imienia dostał.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

33. 33Rozdział 33Jakub ustawia dzieci przy matkach, sam wychodzi naprzód i siedem razy kłania się do ziemi, a Ezaw, nadjeżdżający z czterystoma mężami, wybiega mu naprzeciw, obejmuje go i płacze. Dary przyjmuje dopiero pod wpływem nalegań brata, a wspólną drogę i eskortę Jakub odrzuca, bo małe dzieci i karmiące stada nie wytrzymają szybkiego marszu. Ezaw wraca do Seiru, Jakub staje w Sochot, kupuje pole od synów Hemora pod Salem i buduje tam ołtarz.3 min

    Jakub ustawia dzieci przy matkach, sam wychodzi naprzód i siedem razy kłania się do ziemi, a Ezaw, nadjeżdżający z czterystoma mężami, wybiega mu naprzeciw, obejmuje go i płacze. Dary przyjmuje dopiero pod wpływem nalegań brata, a wspólną drogę i eskortę Jakub odrzuca, bo małe dzieci i karmiące stada nie wytrzymają szybkiego marszu. Ezaw wraca do Seiru, Jakub staje w Sochot, kupuje pole od synów Hemora pod Salem i buduje tam ołtarz.

    „Ezaw wybiegł naprzeciw bratu, uściskał go, objął go za szyję i całując go, płakał.”

    • pojednanie braci
    • pokłon Jakuba
    • ołtarz pod Salem

    Jakóba Ezaw łaskawie przyjął, i ledwie się dał uprosić, by od niego dary przyjął. Póty Ezaw do Seir, Jakób do Salem, kędy i rolą kupił, i ołtarz Bogu wywiódł, rozeszli się.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

34. 34Rozdział 34Sychem, syn Chamora Hewejczyka, porywa i gwałci Dynę, córkę Lei, a potem prosi ojca, żeby wystarał mu się o nią na żonę. Synowie Jakuba odpowiadają podstępnie: na małżeństwo i wspólne mieszkanie zgodzą się, jeśli wszyscy mężczyźni w mieście dadzą się obrzezać, a Chamor i Sychem przekonują do tego bramę miejską. Trzeciego dnia, gdy ból ran jest najdotkliwszy, Symeon i Lewi wybijają mieczami mężczyzn, zabierają siostrę i plądrują miasto, czym narażają Jakuba na odwet sąsiadów.5 min

    Sychem, syn Chamora Hewejczyka, porywa i gwałci Dynę, córkę Lei, a potem prosi ojca, żeby wystarał mu się o nią na żonę. Synowie Jakuba odpowiadają podstępnie: na małżeństwo i wspólne mieszkanie zgodzą się, jeśli wszyscy mężczyźni w mieście dadzą się obrzezać, a Chamor i Sychem przekonują do tego bramę miejską. Trzeciego dnia, gdy ból ran jest najdotkliwszy, Symeon i Lewi wybijają mieczami mężczyzn, zabierają siostrę i plądrują miasto, czym narażają Jakuba na odwet sąsiadów.

    „Czy mieli obchodzić się z naszą siostrą jak z nierządnicą?”

    • gwałt na Dynie
    • podstęp z obrzezaniem
    • zemsta braci

    Dla gwałtu, który się Dynie stał, Sychimowie najprzód się obrzezali: potem od synów Jakóbowych byli wygładzeni, i miasto zburzono: dlaczego wżdan Jakób syny swe Symeona i Lewi pofukał.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

35. 35Rozdział 35Na Boże wezwanie Jakub każe domownikom oddać obcych bogów i kolczyki, zakopuje je pod terebintem przy Sychem i wznosi ołtarz w Betel, gdzie Bóg potwierdza mu imię Izrael i obietnicę ziemi. W drodze do Efraty Rachel umiera przy trudnym porodzie: syna, którego nazwała Benoni, ojciec nazywa Benjamin, a nad jej grobem Jakub stawia znak. Na koniec padają imiona dwunastu synów według matek i umiera Izaak, pochowany przez Ezawa i Jakuba.4 min

    Na Boże wezwanie Jakub każe domownikom oddać obcych bogów i kolczyki, zakopuje je pod terebintem przy Sychem i wznosi ołtarz w Betel, gdzie Bóg potwierdza mu imię Izrael i obietnicę ziemi. W drodze do Efraty Rachel umiera przy trudnym porodzie: syna, którego nazwała Benoni, ojciec nazywa Benjamin, a nad jej grobem Jakub stawia znak. Na koniec padają imiona dwunastu synów według matek i umiera Izaak, pochowany przez Ezawa i Jakuba.

    „Nie będziesz już zwany Jakubem, lecz twoje imię będzie Izrael.”

    • powrót do Betel
    • imię Izrael
    • śmierć Rachel
    • śmierć Izaaka

    Zakopawszy bałwany Jakób przy Sychem, za rozkazaniem Pańskiem szedł do Bethel: tam Rachel przy porodzeniu Benjamina umarła: Ruben z Balą spał: Liczba synów Jakóbowych: i Izaak przy synach umarł.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

36. 36Rozdział 36Spis potomków Ezawa, czyli Edomu: żony Ada, Oolibama i Basemat, synowie Elifaz, Rahuel, Jehus, Ihelon i Korach, a dalej wnukowie, wśród nich Amalek. Ezaw odłącza się od Jakuba i osiada na górze Seir, bo obaj bracia są zbyt zamożni, żeby jedna ziemia wyżywiła ich trzody. Dalej idą listy książąt Edomu, rody Seira Horrejczyka i ośmiu królów, którzy panowali w tej ziemi, zanim synowie Izraela mieli własnego króla.5 min

    Spis potomków Ezawa, czyli Edomu: żony Ada, Oolibama i Basemat, synowie Elifaz, Rahuel, Jehus, Ihelon i Korach, a dalej wnukowie, wśród nich Amalek. Ezaw odłącza się od Jakuba i osiada na górze Seir, bo obaj bracia są zbyt zamożni, żeby jedna ziemia wyżywiła ich trzody. Dalej idą listy książąt Edomu, rody Seira Horrejczyka i ośmiu królów, którzy panowali w tej ziemi, zanim synowie Izraela mieli własnego króla.

    „Ezaw zamieszkał na górze Seir — on to jest Edom.”

    • potomkowie Ezawa
    • książęta Edomu
    • góra Seir

    Ezaw dla wielkiéj obfitości z żoną i z dziećmi odszedł od Jakóba, brata swego. Ród téż wszystek Ezaw w książętach i w królach opisuje.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

37. 37Rozdział 37Izrael wyróżnia Józefa zdobioną szatą, a chłopiec opowiada braciom sny o kłaniających mu się snopach oraz o słońcu, księżycu i jedenastu gwiazdach, czym rozpala ich nienawiść. Posłany do Dotain wpada w zasadzkę: bracia zdzierają z niego szatę i wrzucają go do studni, a potem Juda namawia ich, by zamiast zabijać, sprzedali go kupcom za dwadzieścia srebrników. Zakrwawioną szatę posyłają ojcu, który trwa w żałobie nad rozszarpanym synem, gdy Józef trafia w Egipcie do Putyfara.5 min

    Izrael wyróżnia Józefa zdobioną szatą, a chłopiec opowiada braciom sny o kłaniających mu się snopach oraz o słońcu, księżycu i jedenastu gwiazdach, czym rozpala ich nienawiść. Posłany do Dotain wpada w zasadzkę: bracia zdzierają z niego szatę i wrzucają go do studni, a potem Juda namawia ich, by zamiast zabijać, sprzedali go kupcom za dwadzieścia srebrników. Zakrwawioną szatę posyłają ojcu, który trwa w żałobie nad rozszarpanym synem, gdy Józef trafia w Egipcie do Putyfara.

    „Izrael kochał Józefa bardziej niż wszystkich swoich synów, bo urodził się mu w starości.”

    • sny Józefa
    • nienawiść braci
    • sprzedaż do Egiptu

    Józeph gdy swemi sny braty na się więcéj zruszył, ledwo że nie zabit od nich: za radą Judy, przedan pierwéj Ismaelitom, od ojca opłakany: w Egipcie zaprzedan potem Putyfarowi.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

38. 38Rozdział 38Juda żeni się z córką Kananejczyka Szui i ma trzech synów: Hera, Onana i Szelę. Her, mąż Tamar, umiera jako zły w oczach Pana, Onan ginie za odmowę wzbudzenia bratu potomstwa, a wdowa Tamar zostaje odesłana do domu ojca i nie otrzymuje Szeli. Przebrana za nierządnicę czeka na teścia przy drodze do Timny, bierze od niego w zastaw pierścień, bransoletkę i laskę, a gdy ma być spalona za nierząd, zastawem dowodzi jego ojcostwa; rodzą się Fares i Zara.4 min

    Juda żeni się z córką Kananejczyka Szui i ma trzech synów: Hera, Onana i Szelę. Her, mąż Tamar, umiera jako zły w oczach Pana, Onan ginie za odmowę wzbudzenia bratu potomstwa, a wdowa Tamar zostaje odesłana do domu ojca i nie otrzymuje Szeli. Przebrana za nierządnicę czeka na teścia przy drodze do Timny, bierze od niego w zastaw pierścień, bransoletkę i laskę, a gdy ma być spalona za nierząd, zastawem dowodzi jego ojcostwa; rodzą się Fares i Zara.

    „Ona jest sprawiedliwsza niż ja, bo nie dałem jej mojemu synowi Szeli.”

    • synowie Judy
    • podstęp Tamar
    • narodziny bliźniąt

    Judas miał trzy syny z żoną Chananejską: Dwiema dał Thamar, a po śmierci ich sam ją, nie wiedząc, poznał, i miał Fares i Zaram.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

39. 39Rozdział 39Potyfer, dworzanin faraona, kupuje Józefa od Izmaelitów, a Pan tak mu błogosławi, że Egipcjanin oddaje młodemu niewolnikowi zarząd nad całym domem i majątkiem. Żona pana dzień po dniu namawia go, żeby się z nią położył, on jednak odmawia, nie chcąc zgrzeszyć przeciw Bogu, a gdy chwyta go za szatę, ucieka i zostawia jej płaszcz. Oskarżony na podstawie płaszcza trafia do więzienia dla królewskich jeńców, lecz i tam Pan mu sprzyja: naczelnik powierza mu wszystkich więźniów.3 min

    Potyfer, dworzanin faraona, kupuje Józefa od Izmaelitów, a Pan tak mu błogosławi, że Egipcjanin oddaje młodemu niewolnikowi zarząd nad całym domem i majątkiem. Żona pana dzień po dniu namawia go, żeby się z nią położył, on jednak odmawia, nie chcąc zgrzeszyć przeciw Bogu, a gdy chwyta go za szatę, ucieka i zostawia jej płaszcz. Oskarżony na podstawie płaszcza trafia do więzienia dla królewskich jeńców, lecz i tam Pan mu sprzyja: naczelnik powierza mu wszystkich więźniów.

    „Jakże więc mógłbym dopuścić się takiej niegodziwości i zgrzeszyć przeciwko mojemu Bogu?”

    • służba u Potyfera
    • oskarżenie żony
    • więzienie Józefa

    Gdy się Józephowi na wszem szczęśliwie wodziło, pani gdy go pożyć na nierząd nie mogła, oskarżyła go przed panem: a on do ciemnice go wrzucił, wszakże i tam Pan Bóg go nie opuścił.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

40. 40Rozdział 40Faraon wtrąca do ciemnicy swojego podczaszego i piekarza, a strażnik powierza obu opiece Józefa. Jednej nocy każdy z nich ma sen, którego nikt nie umie wyjaśnić: trzy gałązki winorośli znaczą trzy dni do przywrócenia podczaszego na urząd, trzy kosze z wypiekami — trzy dni do stracenia piekarza. Na urodzinach faraona jedno i drugie spełnia się dokładnie, lecz uwolniony dworzanin zapomina o swoim tłumaczu.3 min

    Faraon wtrąca do ciemnicy swojego podczaszego i piekarza, a strażnik powierza obu opiece Józefa. Jednej nocy każdy z nich ma sen, którego nikt nie umie wyjaśnić: trzy gałązki winorośli znaczą trzy dni do przywrócenia podczaszego na urząd, trzy kosze z wypiekami — trzy dni do stracenia piekarza. Na urodzinach faraona jedno i drugie spełnia się dokładnie, lecz uwolniony dworzanin zapomina o swoim tłumaczu.

    „Czy wyjaśnienie snów nie należy do Boga?”

    • sny w więzieniu
    • wykład snów
    • podczaszy i piekarz

    Józeph dwiema urzędnikom Pharaonowym sny wykłada prawdziwie: tak iż się wszystko potem wypełniło.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

41. 41Rozdział 41Faraon widzi we snach siedem tłustych krów pożartych przez siedem chudych i siedem pełnych kłosów zniszczonych przez wyschłe; wróżbici Egiptu milczą, więc podczaszy przypomina sobie Hebrajczyka z więzienia. Józef odczytuje oba sny jako siedem lat urodzaju i siedem lat głodu, i radzi zbierać piątą część plonów do spichrzów. Faraon oddaje mu pierścień, szatę i władzę nad krajem; Józef bierze za żonę Asenat, ma Manassesa i Efraima, a gdy nadchodzi głód, otwiera spichlerze.8 min

    Faraon widzi we snach siedem tłustych krów pożartych przez siedem chudych i siedem pełnych kłosów zniszczonych przez wyschłe; wróżbici Egiptu milczą, więc podczaszy przypomina sobie Hebrajczyka z więzienia. Józef odczytuje oba sny jako siedem lat urodzaju i siedem lat głodu, i radzi zbierać piątą część plonów do spichrzów. Faraon oddaje mu pierścień, szatę i władzę nad krajem; Józef bierze za żonę Asenat, ma Manassesa i Efraima, a gdy nadchodzi głód, otwiera spichlerze.

    „To, co Bóg zamierza uczynić, objawił faraonowi.”

    • sny faraona
    • siedem lat głodu
    • wywyższenie Józefa

    Józeph Pharaonowi sny o wolech i kłosiech wyłożył: a potem sprawcą, po królu pierwszym w Egipcie został, y dwu synów z żoną, przed głodem miał.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

42. 42Rozdział 42Głód w Kanaanie posyła dziesięciu synów Jakuba po zboże do Egiptu, a Beniamina ojciec zatrzymuje w domu. Józef rozpoznaje braci, oni jego nie, więc przez tłumacza zarzuca im szpiegostwo, trzyma trzy dni pod strażą, zatrzymuje Symeona i żąda, by przywiedli najmłodszego brata. W drodze powrotnej znajdują w workach zwrócone pieniądze i ogarnia ich trwoga, a Jakub nie zgadza się wypuścić Beniamina, choć Ruben ręczy za niego własnymi synami.6 min

    Głód w Kanaanie posyła dziesięciu synów Jakuba po zboże do Egiptu, a Beniamina ojciec zatrzymuje w domu. Józef rozpoznaje braci, oni jego nie, więc przez tłumacza zarzuca im szpiegostwo, trzyma trzy dni pod strażą, zatrzymuje Symeona i żąda, by przywiedli najmłodszego brata. W drodze powrotnej znajdują w workach zwrócone pieniądze i ogarnia ich trwoga, a Jakub nie zgadza się wypuścić Beniamina, choć Ruben ręczy za niego własnymi synami.

    „Słusznie to cierpimy, bo zgrzeszyliśmy przeciw naszemu bratu.”

    • głód w Kanaanie
    • bracia w Egipcie
    • oskarżenie o szpiegostwo

    Józephowi bracia pierwszy raz po zboże do Egiptu przyjechali, niełaskawie przyjęci, więźniami byli: na koniec Symeona w więzieniu ostawiwszy, z pieniądzmi, i ze zbożem do domu swego przyszli.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

43. 43Rozdział 43Gdy kończy się przywieziona żywność, Juda bierze Beniamina na swoją odpowiedzialność i Izrael pozwala chłopcu jechać, posyłając dary z najlepszych płodów ziemi oraz podwójną ilość pieniędzy. W Egipcie zarządca domu uspokaja braci co do srebra znalezionego w workach, wyprowadza im Symeona, a Józef wyprawia gościom ucztę. Widok rodzonego brata tak go wzrusza, że wychodzi zapłakać do komnaty, a przy stole wydziela Beniaminowi porcję pięć razy większą niż pozostałym.6 min

    Gdy kończy się przywieziona żywność, Juda bierze Beniamina na swoją odpowiedzialność i Izrael pozwala chłopcu jechać, posyłając dary z najlepszych płodów ziemi oraz podwójną ilość pieniędzy. W Egipcie zarządca domu uspokaja braci co do srebra znalezionego w workach, wyprowadza im Symeona, a Józef wyprawia gościom ucztę. Widok rodzonego brata tak go wzrusza, że wychodzi zapłakać do komnaty, a przy stole wydziela Beniaminowi porcję pięć razy większą niż pozostałym.

    „Pokój z wami, nie bójcie się. Bóg wasz i Bóg waszego ojca złożył wam skarby w tych workach.”

    • powrót do Egiptu
    • poręczenie Judy
    • uczta u Józefa

    Zaledwie bracia wszyscy Józephowi otrzymali u ojca, że z nimi Benjamina posłał: którzy z dary przyjechawszy, i Symeona wybawili, i z Józephem godowali.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

44. 44Rozdział 44Józef każe ukryć swój srebrny kielich w worku najmłodszego brata i posyła za odjeżdżającymi zarządcę, który oskarża ich o kradzież. Kielich znajduje się u Beniamina, więc bracia rozdzierają szaty, wracają do miasta i padają przed Józefem na ziemię, a on chce zatrzymać u siebie tylko winnego. Wtedy Juda występuje z mową o starym ojcu, który nie przeżyje utraty drugiego syna, i o poręczeniu, jakie za chłopca dał.5 min

    Józef każe ukryć swój srebrny kielich w worku najmłodszego brata i posyła za odjeżdżającymi zarządcę, który oskarża ich o kradzież. Kielich znajduje się u Beniamina, więc bracia rozdzierają szaty, wracają do miasta i padają przed Józefem na ziemię, a on chce zatrzymać u siebie tylko winnego. Wtedy Juda występuje z mową o starym ojcu, który nie przeżyje utraty drugiego syna, i o poręczeniu, jakie za chłopca dał.

    „Zostanę więc jako sługa twój zamiast chłopca w służbie u pana mego, a chłopiec niech jedzie z braćmi.”

    • srebrny kielich
    • próba braci
    • mowa Judy

    Józeph kubek kazawszy w wór Benjaminów skryć, braty hamuje, trapi, frasuje. Judas się za Benjamina w niewolą ofiaruje.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

45. 45Rozdział 45Józef każe wyjść wszystkim obcym i wśród głośnego płaczu wyznaje braciom, kim jest, a przestraszonym tłumaczy, że to Bóg wysłał go do Egiptu przed nimi, by ocalić ich w siedmiu latach głodu. Rzuca się na szyję Beniamina, całuje pozostałych i poleca sprowadzić ojca do ziemi Goszen. Faraon raduje się nowiną, daje wozy i obiecuje dobra Egiptu, a Jakub, widząc przysłane dary, odżywa i postanawia jechać do syna.5 min

    Józef każe wyjść wszystkim obcym i wśród głośnego płaczu wyznaje braciom, kim jest, a przestraszonym tłumaczy, że to Bóg wysłał go do Egiptu przed nimi, by ocalić ich w siedmiu latach głodu. Rzuca się na szyję Beniamina, całuje pozostałych i poleca sprowadzić ojca do ziemi Goszen. Faraon raduje się nowiną, daje wozy i obiecuje dobra Egiptu, a Jakub, widząc przysłane dary, odżywa i postanawia jechać do syna.

    „Ja jestem Józef, wasz brat, którego sprzedaliście do Egiptu.”

    • ujawnienie Józefa
    • pojednanie braci
    • zaproszenie do Egiptu

    Józeph się już braciéj dał znać, wita i obłapia je. Pharao się dowiedział i z radością to przyjął, i rozkazał, aby się ojciec jego z rodziną swą do Egiptu przeniósł. Toż Józeph rozkazał braciéj, i obdarzywszy je, do ojca z dary i z poselstwem odesłał.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

46. 46Rozdział 46Izrael staje w Studni Przysięgi, składa ofiary Bogu swojego ojca Izaaka i w nocnym widzeniu otrzymuje obietnicę, że Bóg zstąpi z nim do Egiptu i sam go stamtąd przywiedzie. Rusza na wozach przysłanych przez faraona z całym domem, a spis imion wylicza siedemdziesiąt dusz, porządkując synów według matek: Lei, Zilpy, Racheli i Bilhy. W Goszen Józef wyjeżdża naprzeciw ojca i płacze na jego szyi, a braciom każe mówić faraonowi, że od dzieciństwa są pasterzami owiec.5 min

    Izrael staje w Studni Przysięgi, składa ofiary Bogu swojego ojca Izaaka i w nocnym widzeniu otrzymuje obietnicę, że Bóg zstąpi z nim do Egiptu i sam go stamtąd przywiedzie. Rusza na wozach przysłanych przez faraona z całym domem, a spis imion wylicza siedemdziesiąt dusz, porządkując synów według matek: Lei, Zilpy, Racheli i Bilhy. W Goszen Józef wyjeżdża naprzeciw ojca i płacze na jego szyi, a braciom każe mówić faraonowi, że od dzieciństwa są pasterzami owiec.

    „Nie bój się jechać do Egiptu, bo tam uczynię z ciebie wielki naród.”

    • wyjazd do Egiptu
    • spis rodu Jakuba
    • spotkanie ojca
    • ziemia Goszen

    Jakób wziąwszy znowu obietnicę od Boga, ze wszystkim rodem prowodzi się do Egiptu: Imiona narodu jego wypisuje. Józeph wyjechawszy przeciw niemu, każe mu się powiadać pasterzem owiec.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

47. 47Rozdział 47Józef stawia przed faraonem pięciu swoich braci, a król pozwala rodzinie osiąść w najlepszej części kraju, w ziemi Ramesses. Jakub błogosławi króla i na pytanie o wiek mówi, że dni jego pielgrzymki trwają sto trzydzieści lat, krótkie i pełne niedoli. Gdy głód się przedłuża, Egipcjanie oddają za zboże pieniądze, bydło, a w końcu ziemię i samych siebie, więc odtąd lud płaci królowi piątą część zbiorów; przed śmiercią Izrael każe Józefowi przysiąc, że pochowa go przy ojcach.5 min

    Józef stawia przed faraonem pięciu swoich braci, a król pozwala rodzinie osiąść w najlepszej części kraju, w ziemi Ramesses. Jakub błogosławi króla i na pytanie o wiek mówi, że dni jego pielgrzymki trwają sto trzydzieści lat, krótkie i pełne niedoli. Gdy głód się przedłuża, Egipcjanie oddają za zboże pieniądze, bydło, a w końcu ziemię i samych siebie, więc odtąd lud płaci królowi piątą część zbiorów; przed śmiercią Izrael każe Józefowi przysiąc, że pochowa go przy ojcach.

    „Józef skupił więc całą ziemię Egipską, bo każdy sprzedawał swoją posiadłość z powodu dotkliwego głodu, i oddał ją faraonowi.”

    • ziemia Goszen
    • wykup ziemi egipskiej
    • przysięga pogrzebowa

    Jakób do Egiptu przyjechał, i osadził się w Gessen: Głód tak parł Egiptczyki, że i bydło, i imienie na króla poprzedali: Potem piątą część pożytków królowi postąpili na wieczność: Jakób potem Józepha o pogrzeb swój przysięgą zawiązał.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

48. 48Rozdział 48Józef na wieść o chorobie ojca przyprowadza do niego Manassesa i Efraima, a Jakub przypomina obietnicę daną mu w Luzie oraz śmierć Racheli pod Efratą i przyjmuje obu wnuków za własnych synów. Przy błogosławieństwie krzyżuje ręce: prawą kładzie na głowie młodszego Efraima, lewą na starszym Manassesie, i nie ustępuje, choć Józefowi się to nie podoba. Na koniec zapowiada synowi, że Bóg przywróci jego potomstwo do ziemi ojców, i daje mu o jedną część więcej niż braciom.4 min

    Józef na wieść o chorobie ojca przyprowadza do niego Manassesa i Efraima, a Jakub przypomina obietnicę daną mu w Luzie oraz śmierć Racheli pod Efratą i przyjmuje obu wnuków za własnych synów. Przy błogosławieństwie krzyżuje ręce: prawą kładzie na głowie młodszego Efraima, lewą na starszym Manassesie, i nie ustępuje, choć Józefowi się to nie podoba. Na koniec zapowiada synowi, że Bóg przywróci jego potomstwo do ziemi ojców, i daje mu o jedną część więcej niż braciom.

    „Jednak jego młodszy brat będzie większy od niego, a jego potomstwo rozmnoży się w narody.”

    • błogosławieństwo wnuków
    • skrzyżowane ręce
    • pierwszeństwo Efraima

    Józeph ojca Jakóba niemocnego nawiedził: Potem Jakób syny jego sobie sposobił, i błogosławił: młodszego, nad wolą Józephowę, przełożywszy starszemu.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

49. 49Rozdział 49Jakub zwołuje synów, by oznajmić im, co ma się wydarzyć w dniach ostatecznych, i nad każdym wypowiada osobne słowo: Ruben traci pierwszeństwo za splugawienie ojcowskiego łoża, Symeon i Lewi zostają przeklęci za gwałt i rozproszeni, a Józef dostaje najobfitsze błogosławieństwo nieba i ziemi. Krótkie wyroki padają też na Zabulona, Issachara, Dana, Gada, Assera, Neftalego i Beniamina. Potem ojciec nakazuje pochować się przy ojcach w jaskini podwójnej na polu Efrona i umiera.4 min

    Jakub zwołuje synów, by oznajmić im, co ma się wydarzyć w dniach ostatecznych, i nad każdym wypowiada osobne słowo: Ruben traci pierwszeństwo za splugawienie ojcowskiego łoża, Symeon i Lewi zostają przeklęci za gwałt i rozproszeni, a Józef dostaje najobfitsze błogosławieństwo nieba i ziemi. Krótkie wyroki padają też na Zabulona, Issachara, Dana, Gada, Assera, Neftalego i Beniamina. Potem ojciec nakazuje pochować się przy ojcach w jaskini podwójnej na polu Efrona i umiera.

    „Nie będzie odjęte berło od Judy ani wódz spośród jego bioder, aż przyjdzie Ten, który ma być posłany, a on będzie oczekiwaniem narodów.”

    • błogosławieństwa Jakuba
    • dwanaście pokoleń
    • berło Judy
    • śmierć Jakuba

    Jakób synom swym z osobna błogosławiąc, przyszłe téż rzeczy przepowiadając, naznaczywszy miejsce pogrzebu swego, umarł.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

50. 50Rozdział 50Józef płacze nad ojcem, każe go zabalsamować i po siedemdziesięciu dniach egipskiej żałoby uzyskuje od faraona zgodę na pogrzeb w Kanaanie. Orszak starszych Egiptu i synów Jakuba odprawia siedmiodniowy obchód żałobny na placu Atad, a potem ciało spoczywa w jaskini podwójnej pod Mamre. Gdy bracia boją się odwetu i ofiarują się na sługi, Józef pociesza ich łagodnie, a sam przed śmiercią w sto dziesiątym roku życia zobowiązuje ich przysięgą, że zabiorą jego kości z Egiptu.4 min

    Józef płacze nad ojcem, każe go zabalsamować i po siedemdziesięciu dniach egipskiej żałoby uzyskuje od faraona zgodę na pogrzeb w Kanaanie. Orszak starszych Egiptu i synów Jakuba odprawia siedmiodniowy obchód żałobny na placu Atad, a potem ciało spoczywa w jaskini podwójnej pod Mamre. Gdy bracia boją się odwetu i ofiarują się na sługi, Józef pociesza ich łagodnie, a sam przed śmiercią w sto dziesiątym roku życia zobowiązuje ich przysięgą, że zabiorą jego kości z Egiptu.

    „Wyście zamierzali przeciwko mnie zło, lecz Bóg obrócił to w dobro, aby mnie wywyższyć, tak jak to teraz widzicie, i zachować przy życiu wielu ludzi.”

    • pogrzeb Jakuba
    • przebaczenie braciom
    • śmierć Józefa

    Józeph ciało ojca swego z czelniejszymi Egiptczyki odprowadził, i pogrzebł z uczciwym a niemałym obchodem w ziemi Chananejskiéj. Bracia frasobliwi o odpuszczenie przewiny żądając: którym potem przykazawszy przeniesienie swe z Egiptu, umarł w pokoju.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

Pięcioksiąg

Pięć pierwszych ksiąg to fundament całej Biblii: początek świata, wybranie jednej rodziny, wyjście z niewoli i prawo, które z grupy uciekinierów zrobiło lud. Kończą się tuż przed granicą ziemi obiecanej, na śmierci Mojżesza — a wszystko, co dalej, odwołuje się do tych pięciu zwojów.

• Księga Wyjścia
• Księga Kapłańska
• Księga Liczb
• Księga Powtórzonego Prawa